{"id":24620,"date":"2026-09-19T20:41:41","date_gmt":"2026-09-19T18:41:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ngdcare.nl\/?post_type=kennisbank&p=24620"},"modified":"2026-09-19T20:47:09","modified_gmt":"2026-09-19T18:47:09","slug":"waarom-blijft-mijn-hond-ziek-na-een-tekenziekte","status":"publish","type":"kennisbank","link":"https:\/\/www.ngdcare.nl\/de\/kennisbank\/waarom-blijft-mijn-hond-ziek-na-een-tekenziekte\/","title":{"rendered":"Waarom blijft mijn hond ziek na een tekenziekte"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\n

<\/p>\n

\n

NGD Care: Protocollen en bundels<\/span><\/p>\n

Waarom blijft mijn hond ziek na een antibioticakuur voor een tekenziekte?<\/h1>\n

De kuur is afgemaakt, de test kan zelfs negatief zijn, en toch is je hond niet meer helemaal de oude. Bij Lyme, ehrlichiose en anaplasmose is dat patroon bekend, en er is een mechanistische verklaring voor. Wat er dan w\u00e9l helpt, is gefaseerd en anders dan een tweede identieke kuur.<\/p>\n

Door Stefan Veenstra, dierenarts (DVM)<\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n

\n
Het korte antwoord<\/div>\n

Borrelia, Ehrlichia en Anaplasma kunnen zich verschuilen binnen lichaamscellen, in een biofilm of in een metabool inactieve rustvorm (persisters) die door standaard antibioticakuren nauwelijks wordt geraakt. Dat verklaart waarom klachten na een op zich correct uitgevoerde behandeling soms terugkeren. Een gefaseerde aanpak die eerst het immuunsysteem stabiliseert, dan gericht de intracellulaire verwekker en de biofilm aanpakt, en tot slot het lichaam laat herstellen, sluit beter aan bij dit mechanisme dan een tweede identieke antibioticakuur. Dit gebeurt altijd in overleg met en onder begeleiding van een dierenarts.<\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n

\n

<\/p>\n

Sectie 1<\/div>\n

Een patroon dat dierenartsen regelmatig zien<\/h2>\n

De kuur is gegeven, precies volgens voorschrift. Toch blijft de hond niet helemaal zichzelf: minder uithoudingsvermogen, wisselende kreupelheid, een vage malaise die niemand goed kan duiden. Soms is de bloedtest zelfs negatief, en toch is er iets veranderd sinds de tekenziekte. Eigenaren horen dan weleens \u201cdat moet er nu wel uit zijn\u201d terwijl het gedrag van hun hond anders vertelt.<\/p>\n

Dit patroon komt bij drie verwante ziekten terug: de ziekte van Lyme (Borrelia), ehrlichiose en anaplasmose. Alle drie worden veroorzaakt door verwekkers die zich, zoals beschreven in de vorige artikelen van deze reeks, verschuilen binnen lichaamscellen. Dat schuilgedrag is de sleutel tot waarom herstel soms onvolledig is, ook wanneer de behandeling zelf correct was.<\/p>\n

<\/p>\n

Sectie 2<\/div>\n

Drie ziekten, hetzelfde onderliggende probleem<\/h2>\n

Ehrlichia en anaplasma zijn intracellulaire bacteri\u00ebn die zich nestelen in witte bloedcellen. Borrelia is een spirocheet die van vorm kan wisselen (actief, ronde rustvorm, biofilm) en continu haar oppervlakte-eiwitten verandert. Verschillende mechanismen, maar hetzelfde resultaat: de verwekker onttrekt zich (deels) aan het bereik van zowel het immuunsysteem als standaard antibiotica.<\/p>\n

Bij ehrlichiose is beschreven dat een correct uitgevoerde doxycyclinekuur weliswaar bepaalde bloedwaarden verbetert, maar dat de onderliggende cytokinebalans, de signaalstoffen die de ontstekingsreactie aansturen, niet altijd volledig herstelt. Bij Borrelia is aangetoond dat de bacterie na een volledige kuur bij proefdieren niet meer kweekbaar was, maar wel nog maandenlang aantoonbaar bleef in weefsel, met een opvallende toename rond de twaalf maanden na behandeling. In beide gevallen is de verwekker onderdrukt, maar niet met zekerheid volledig ge\u00eblimineerd.<\/p>\n

\n

Waarom dit geen kritiek is op antibiotica<\/p>\n

Doxycycline is bij acute infecties met deze verwekkers effectief en de eerste keus, en blijft dat. Het punt is dat doxycycline primair werkt tegen actief delende bacteri\u00ebn. Persisters, ronde lichamen en biofilmvormen hebben een minimale metabole activiteit en reageren daardoor nauwelijks op een antibioticum dat aangrijpt op celdeling of eiwitproductie. Dat is een farmacologisch gegeven, geen argument tegen de kuur zelf.<\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Sectie 3<\/div>\n

Eerst erger, dan beter: de Herxheimer-reactie<\/h2>\n

Bij het gericht aanpakken van deze verwekkers kan een tijdelijke, soms forse verslechtering optreden: de Jarisch-Herxheimer-reactie. Wanneer veel bacteri\u00ebn tegelijk afsterven, komen bacteri\u00eble toxines en celresten vrij die het immuunsysteem acuut activeren. Dit is een bekend en goed gedocumenteerd fenomeen bij spirocheetinfecties, klassiek beschreven bij syfilis en ook bij de behandeling van Lyme.<\/p>\n

Eigenaren zien dan plotselinge koorts, verergering van gewrichtsklachten, extreme vermoeidheid, soms braken of diarree. Dat voelt tegenstrijdig, maar is in feite een teken dat de behandeling aanslaat. Het vraagt wel om zorgvuldige begeleiding: bij een heftige reactie is tijdelijk terugschakelen naar een mildere fase en contact met de dierenarts de juiste stap, nooit in blind doorzetten.<\/p>\n

<\/p>\n

Sectie 4<\/div>\n

De gefaseerde aanpak: waarom volgorde ertoe doet<\/h2>\n

Te snel en te hard inzetten op het opruimen van de verwekker vergroot het risico op een fikse Herxheimer-reactie. Het NGD Care Intracellulair Microbe Protocol is daarom opgebouwd in drie fasen die elk voortbouwen op de vorige.<\/p>\n

\n
\n
Fase 1 \u00b7 week 1-4<\/div>\n

Immuunsysteem en ontsteking stabiliseren, het lichaam voorbereiden op fase 2.<\/p>\n<\/div>\n

\n
Fase 2 \u00b7 week 4-12<\/div>\n

Gericht op intracellulair bereik en biofilmdoorbraak, met kans op een Herxheimer-reactie.<\/p>\n<\/div>\n

\n
Fase 3 \u00b7 week 12-20<\/div>\n

Herstel van mitochondri\u00ebn, darmbarri\u00e8re en immuunveerkracht na de belasting van fase 2.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

In fase 2 spelen ingredi\u00ebnten met aangetoonde activiteit tegen de rustvorm van deze verwekkers een centrale rol. Bepaalde essenti\u00eble oli\u00ebn, waaronder oregano, zijn in laboratoriumonderzoek actiever gebleken tegen de stationaire, slapende fase van Borrelia dan een bekend persister-medicijn. Dat is precies de vorm waartegen doxycycline tekortschiet, en de reden dat deze ingredi\u00ebnten in fase 2 worden ingezet naast, niet in plaats van, eventuele voortgezette antibiotische behandeling.<\/p>\n

<\/p>\n

Sectie 5<\/div>\n

Ozontherapie als aanvulling in fase 2<\/h2>\n

Ozontherapie werkt op drie niveaus tegelijk: direct antimicrobieel door oxidatie van microbi\u00eble membranen, immuunmodulerend door activatie van macrofagen en NK-cellen, en mitochondriaal door verbeterde cellulaire zuurstofbenutting. Voor de veterinaire praktijk zijn twee toedieningsvormen gangbaar: grote autohemotherapie via een gespecialiseerde dierenarts, of rectale insufflatie, die ook voor thuisbehandeling praktisch is. Ozontherapie wordt bij het protocol als optionele aanvulling in fase 2 ingezet, niet als vervanging van de kern van het protocol of van de behandeling van de dierenarts. Meer informatie over ozontherapie kun je hier<\/a> vinden.<\/p>\n

<\/p>\n

Sectie 6<\/div>\n

Wanneer is deze aanpak iets om te overwegen?<\/h2>\n