Lion’s mane, reishi, chaga en cordyceps: wat doen ze voor stress, gedrag en het zenuwstelsel van je hond of kat?
Lion’s Mane, Reishi, Chaga en Cordyceps worden ingezet bij stress, gedrag en ouder worden. Wat ze doen, wat er bij honden en katten is onderzocht, en waar je op let.
Door Stefan Veenstra DVM, integratief dierenarts bij Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Bijgewerkt op 19 november 2026.
Het korte antwoord
Lion’s mane bevat stoffen die in laboratorium- en proefdieronderzoek de aanmaak van de zenuwgroeistoffen NGF en BDNF stimuleren.[3] Reishi had in proefdieren een rustgevend en antidepressief effect,[5] chaga is een sterke antioxidant en cordyceps verbeterde bij oudere mensen het inspanningsvermogen.[7] Onderzoek bij honden en katten is nog schaars. Chaga bevat veel oxalaat en is daarom niet geschikt voor dieren met nierziekte of oxalaatstenen.[8]
Kernpunten
- Deze vier paddenstoelen werken vooral via andere stoffen dan de bètaglucanen van afweerpaddenstoelen
- Lion’s mane stimuleert in proefdieronderzoek NGF en BDNF[3]
- Bij oudere honden is lion’s mane in een eerste studie onderzocht op darmflora en afweer[4]
- Chaga bevat veel oxalaat; bij mensen zijn gevallen van nierschade beschreven[8]
- Zie deze paddenstoelen als ondersteuning naast training en omgeving, niet als vervanging
Wat is het verschil met andere paddenstoelen?
Niet alle medicinale paddenstoelen doen hetzelfde. Coriolus, Agaricus, Maitake en Shiitake werken vooral via bètaglucanen op de afweer. De vier adaptogene paddenstoelen lion’s mane, reishi, chaga en cordyceps werken via andere actieve stoffen op het zenuwstelsel, de stressrespons en het energieniveau.[1]
Lion’s Mane: groeistof voor zenuwcellen
Lion’s Mane bevat twee groepen actieve stoffen die stimuleren dat het lichaam zelf meer NGF en BDNF aanmaakt, twee groeistoffen die zenuwcellen nodig hebben om gezond te blijven, te herstellen en goed met elkaar te blijven communiceren. NGF is vooral belangrijk voor het behoud van zenuwcellen, BDNF vooral voor leren, geheugen en emotionele balans.[2]
Een review uit 2023 bracht het volledige onderzoek naar deze zenuwbeschermende effecten van Lion’s Mane samen: bescherming van zenuwcellen tegen schade, en remming van chronische ontsteking in het zenuwstelsel.[3] Het meeste onderzoek is gedaan in cellen en proefdieren; de auteurs benadrukken dat standaardisatie van supplementen en meer onderzoek nodig zijn.
Lion’s Mane bij honden en katten: wat laat het onderzoek zien
In de praktijk wordt lion’s mane bij honden en katten ingezet bij cognitieve achteruitgang, angst en herstel na zenuwschade. Gecontroleerd onderzoek daarnaar ontbreekt nog.
Een eerste studie bij oudere honden, gepresenteerd als congresabstract, liet na 16 weken lion’s mane veranderingen in darmflora en afweermarkers zien.[4] Effecten op gedrag of cognitie zijn bij honden nog niet gemeten.
Lion’s Mane bij angst en gedrag
NGF en BDNF spelen niet alleen een rol bij zenuwherstel, maar ook bij angst en emotionele balans. Lagere BDNF-spiegels worden in verband gebracht met chronische angst. Dat lion’s mane in proefdieren BDNF verhoogt, kan een verklaring zijn voor het rustgevende effect dat in de praktijk wordt gezien; bewezen is dat bij honden en katten nog niet.[2]
Reishi: rust, slaap en een gebalanceerd immuunsysteem
Reishi (Ganoderma lucidum) geldt in de traditionele Chinese geneeskunde al eeuwen als een van de belangrijkste medicinale paddenstoelen. In laboratorium- en proefdieronderzoek remden de actieve stoffen de afgifte van histamine en beïnvloedden ze de HPA-as. Bij ratten had een reishi-extract een antidepressief effect.[5]
Daarnaast zijn er aanwijzingen uit proefdieronderzoek dat reishi het GABA-systeem beïnvloedt, net als L-theanine, wat rust en slaap kan ondersteunen. Studies bij honden en katten ontbreken.
Chaga: antioxidant, met een belangrijke kanttekening
Chaga groeit op berken en heeft in laboratoriumonderzoek een hoge antioxidantcapaciteit en werkt ontstekingsremmend.[6] Een kalmerend effect op het zenuwstelsel is niet goed onderzocht.
Belangrijk: chaga bevat veel oxalaat. Bij mensen die langdurig chaga-poeder gebruikten, is nierschade door oxalaatkristallen beschreven.[8] Gebruik chaga daarom niet bij honden en katten met nierziekte of calciumoxalaatstenen in de blaas, en overleg bij langdurig gebruik met je dierenarts.
Cordyceps: energie en veerkracht bij chronische stress
Cordyceps wordt vooral ingezet voor energie en uithoudingsvermogen. In een placebogecontroleerde studie bij gezonde oudere mensen verbeterde een cordyceps-extract het inspanningsvermogen.[7] Bij honden met vermoeidheid of minder uithoudingsvermogen is dat interessant, maar niet onderzocht.
Een ondersteunend effect op de bijnieren bij chronische stress wordt vaak genoemd, maar is bij dieren niet aangetoond.
Heeft een liposomale vorm zin?
Een liposomale vorm kan kwetsbare stoffen beschermen tijdens de vertering. Of dat bij deze paddenstoelen bij honden en katten een meetbaar voordeel geeft, is niet onderzocht.
Hoe paddenstoelen, training, omgeving en eventueel medicatie samenkomen bij stress en gedrag, lees je in stress en gedrag bij je hond of kat. Bij oudere dieren: gezond verouderen bij hond en kat.
Veelgestelde vragen over adaptogene paddenstoelen bij huisdieren
Wordt mijn hond hier suf van, net als bij een kalmeringsmiddel?
Nee. Adaptogenen zoals deze vier paddenstoelen werken anders dan een kalmeringsmiddel: ze worden ingezet om de stressrespons bij te sturen, niet om het zenuwstelsel plat te leggen. Sufheid is geen bekende bijwerking, maar onderzoek bij honden en katten is beperkt.
Helpt Lion’s Mane echt bij oudere honden met dementie-achtige klachten?
Er is nog geen grote gecontroleerde studie specifiek naar cognitieve achteruitgang bij honden, maar het mechanisme (NGF-stimulering) is aannemelijk. Zie het als ondersteuning naast een bredere aanpak. Lees meer in dementie bij je hond.
Kan ik dit combineren met medicatie tegen angst of epilepsie?
Overleg dit altijd met de behandelend dierenarts. Adaptogene stoffen kunnen theoretisch een wisselwerking hebben met medicatie die op het zenuwstelsel aangrijpt, en bij epilepsie is voorzichtigheid met nieuwe supplementen sowieso verstandig.
Gelden er novel food-beperkingen voor deze paddenstoelen?
Voor sommige vormen, met name gedroogd mycelium-poeder van Lion’s Mane en Reishi, geldt in de EU een novel food-status voor menselijke voeding. Dit geldt alleen voor voeding voor mensen, niet voor diervoeder en diersupplementen, die onder aparte EU-wetgeving vallen.
Conclusie
Lion’s mane is het best onderzocht voor het zenuwstelsel, reishi voor rust, chaga als antioxidant en cordyceps voor energie. Het meeste bewijs komt uit laboratorium-, proefdier- en humaan onderzoek; studies bij honden en katten zijn nog schaars.
Gebruik ze als ondersteuning naast training, omgeving en eventueel medicatie, en vermijd chaga bij nierziekte of oxalaatstenen.
Stress en gedrag op maat aanpakken
Stefan Veenstra DVM kijkt bij onrust, angst of cognitieve achteruitgang naar pijn, darm, slaap en omgeving samen, en naar welke ondersteuning past. Kies een kort consult van 15 minuten of een volledige intake van 60 minuten, in de praktijk of online.
Lees ook
Stress en gedrag bij je hond of kat
Gezond verouderen bij hond en kat
Mijn hond komt nooit echt tot rust
Coriolus, agaricus, maitake en shiitake
Literatuur
- Wasser SP. Medicinal mushrooms as a source of antitumor and immunomodulating polysaccharides. Appl Microbiol Biotechnol. 2002;60(3):258-274.
- Cipriano GL, Raffaele I, Floramo A, et al. Beyond neurotrophins: a proposed neurotrophic-epigenetic axis mediated by non-coding RNA networks for Hericium erinaceus bioactives. Int J Mol Sci. 2026;27(3):1269.
- Szućko-Kociuba I, Trzeciak-Ryczek A, Kupnicka P, Chlubek D. Neurotrophic and neuroprotective effects of Hericium erinaceus. Int J Mol Sci. 2023;24(21):15960.
- Chun JL, Seo K, Cho HW, Jeon JH, Kim CH, Lim S, Kim KH. Effects of Hericium erinaceus on health of aged dogs. J Anim Sci. 2022;100(S3):273-274. [Congresabstract]
- Matsuzaki H, Shimizu Y, Iwata N, et al. Antidepressant-like effects of a water-soluble extract from the culture medium of Ganoderma lucidum mycelia in rats. BMC Complement Altern Med. 2013;13:370.
- Géry A, Dubreule C, André V, et al. Chaga (Inonotus obliquus), a future potential medicinal fungus in oncology? Integr Cancer Ther. 2018;17(3):832-843.
- Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on exercise performance in healthy older subjects: a double-blind, placebo-controlled trial. J Altern Complement Med. 2010;16(5):585-590.
- Kwon O, Kim Y, Paek JH, et al. Chaga mushroom-induced oxalate nephropathy that clinically manifested as nephrotic syndrome: a case report. Medicine (Baltimore). 2022;101(10):e28997.
Deze informatie is educatief van aard en gebaseerd op beschikbare wetenschappelijke literatuur. De genoemde studies zijn niet altijd direct veterinair of specifiek voor de hier beschreven formulering. Deze tekst vervangt geen veterinair consult en bevat geen therapeutische claims.