Uitwendige ozontherapie:
wondgenezing, antimicrobiële werking en huidherstel uitgelegd
Geozoniseerde oliën en glycerine zijn uitwendige toepassingen van een van de meest onderzochte alternatieve therapieën in de dermatologie. Een overzicht van de werkingsmechanismen, de wetenschappelijke onderbouwing en de toepassingen bij hond, kat en mens.
Door Stefan Veenstra DVM
Wat is ozontherapie en hoe werkt het uitwendig?
Ozon (O₃) is een molecuul dat bestaat uit drie zuurstofatomen. In tegenstelling tot gewoon zuurstof (O₂) is ozon instabiel en geeft het gemakkelijk één zuurstofatoom af, waardoor het een krachtige oxidatieve werking heeft. In de medische en veterinaire ozontherapie wordt dit oxidatieve potentieel ingezet voor desinfectie, wondgenezing en immuunmodulatie.
Bij uitwendige toepassing wordt ozon niet als gas gebruikt maar in gestabiliseerde vorm: door ozongas te leiden door oliën of glycerine, reageren de onverzadigde verbindingen in die stoffen met het ozon en ontstaan stabiele ozonverbindingen, voornamelijk ozoniden en hydroperoxiden. Deze verbindingen geven bij contact met de huid langzaam hun oxidatief potentieel vrij en oefenen zo lokaal hun effect uit.
Dit is het fundamentele principe achter alle geozoniseerde producten: ze zijn niet irriterend zoals ozongas, maar leveren de werkzame ozonverbindingen gecontroleerd af op het weefsel waar ze nodig zijn.
Werkingsmechanisme 1: wondgenezing en weefselregeneratie
Een van de meest bestudeerde effecten van uitwendige ozontherapie is de stimulering van wondgenezing. Ozon stimuleert de afgifte van groeifactoren zoals PDGF (platelet-derived growth factor) en TGF-bèta die fibroblastproliferatie activeren voor snellere weefselsluiting. Tegelijk verhoogt het de lokale zuurstoftoevoer door de microcirculatie te stimuleren, wat het aerobe metabolisme in het wondbedweefsel bevordert.
Bij geïnfecteerde wonden is dit effect dubbel relevant: ozon elimineert de pathogenen die genezing belemmeren terwijl het tegelijkertijd de celgroei stimuleert. Studies tonen dat geozoniseerde oliën de hoeveelheid nieuwe bloedvaten in wondweefsel significant verhogen, een proces dat essentieel is voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen naar het herstellende weefsel.
Klinische review · Journal of Natural Science, Biology and Medicine 2011
Elvis en Ekta toonden in een uitgebreide klinische review aan dat ozon de wondgenezing bevordert via verhoging van zuurstoftoevoer, activatie van groeifactoren en directe remming van infecties. De onderzoekers beschreven ozontherapie als een veelbelovend alternatief of aanvulling bij chronische en geïnfecteerde wonden.
Werkingsmechanisme 2: antimicrobiële werking — ook bij resistente bacteriën
De antimicrobiële werking van ozon is breed-spectrum en mechanistisch anders dan die van antibiotica. Ozon werkt via directe oxidatie van de celwand, het DNA en de eiwitten van micro-organismen. Bacteriën, schimmels, gisten en virussen hebben geen beschermingsmechanisme dat specifiek werkt tegen oxidatieve aanval, in tegenstelling tot de enzymsystemen waartegen antibiotica zijn gericht.
Dit is de reden waarom geozoniseerde oliën ook effectief zijn tegen resistente bacteriestammen zoals MRSA: resistentie ontwikkelt zich via modificatie van enzym-doelwitten of effluxpompen, maar die mechanismen bieden geen bescherming tegen oxidatieve celwandschade door ozon. Resistentie tegen ozon is dan ook nooit aangetoond in de literatuur.
Studie · Martínez-Sánchez et al. 2005 · Antibacteriële werking geozoniseerde olie
Martínez-Sánchez en collega’s toonden aan dat geozoniseerde zonnebloemolie een breed spectrum aan antibacteriële, antifungale en antivirale effecten heeft, ook tegen resistente bacteriestammen. De studie bevestigde dat de antimicrobiële werking direct samenhangt met de peroxide-index van het geozoniseerde product: een hogere index correleert met sterkere antimicrobiële activiteit.
Werkingsmechanisme 3: dermatologische toepassingen
Geozoniseerde oliën zijn uitgebreid bestudeerd bij een breed scala van huidaandoeningen. Naast infectieuze huidproblemen is er groeiend bewijs voor de werking bij eczeem, psoriasis-achtige huidproblemen en chronische dermatitis. Het mechanisme hier is dubbel: enerzijds directe antimicrobiële werking op secundaire infecties die eczeem verergeren, anderzijds directe modulatie van de inflammatoire respons in de huid via Nrf2-activatie.
Geozoniseerde oliën activeren de Nrf2-signaalroute, dezelfde route die ook door curcumine en resveratrol wordt geactiveerd, en stimuleren zo endogene antioxidantenzymproductie in keratinocyten. Dit beschermt huidcellen tegen oxidatieve schade en vermindert de inflammatoire respons.
Studie · Journal of Investigative Dermatology 2005 · Huidwondgenezing
Valacchi et al. toonden aan dat uitwendige ozonbehandeling de cutane wondgenezing bevordert en effectief is bij eczeem en psoriasis-achtige huidproblemen. De onderzoekers beschreven de stimulering van vasculaire endotheliale groeifactoren als een sleutelmechanisme voor de verbeterde weefselherstelrespons.
Werkingsmechanisme 4: tandvlees en mondgezondheid
Tandvleesproblemen bij honden en katten hebben een bacteriële basis: pathogene bacteriën in de subgingivale ruimte veroorzaken ontsteking, bloedend tandvlees en afbraak van het parodontale ligament. Geozoniseerde oliën zijn onderzocht als aanvulling bij de behandeling van parodontitis vanwege hun vermogen om de bacteriële belasting in het mondmicrobioom te verlagen zonder het commensale microbioom te vernietigen.
Bij honden en katten is lokale toepassing van ozonzalf of -olie op het tandvlees een praktische manier om de antimicrobiële werking van ozon te benutten bij tandvleesontsteking. Het product wordt aangebracht met een wattenstaafje op het aangedane tandvlees, waar de ozonverbindingen lokaal de bacteriële belasting verminderen en de ontsteking ondersteunen bij herstel.
Klinisch onderzoek · Indian Journal of Dental Research 2010
Kshitish en Laxman toonden in een klinische en microbiologische studie aan dat ozonbehandeling bij patiënten met parodontitis leidde tot significante vermindering van bacteriële pathogenen en verbetering van klinische parodontale parameters. Het onderzoek suggereerde ozontherapie als een waardevolle aanvulling op conventionele parodontale behandeling.
De NGD Care ozonproductlijn: basis en keuze
De NGD Care ozonproductlijn is samengesteld op basis van drie verschillende dragers, elk met eigen eigenschappen die de toepassing bepalen. De drager is niet alleen een transportmiddel maar bepaalt ook de textuur, contacttijd, toepasbaarheid en de aanvullende voedende eigenschappen voor huid en slijmvliezen.
Rijke halfvaste zalf op basis van biologische extra vierge olijfolie. 36 uur geozoniseerd voor hoge peroxide-index. Van nature rijk aan antioxidanten en oleocanthal. Breed inzetbaar voor grotere huidoppervlakken, wonden, eczeem en tandvlees.
Uniek was-karakter: bij intensieve ozonisatie een stabiele balsem voor lokale droge zones. Bij mildere ozonisatie vloeibaar als oordruppel. Verstopt de poriën niet en is stabiel. Ideaal voor pootjes, oorkanaal en specifieke huidplooien.
Wateroplosbaar en niet-vettig. Hoogste peroxide-index in volle sterkte (Skin Gel). Aangenaamere geur dan olijfolie. Verdund in fysiologisch zout voor milde toepassing bij neus (5%) en ogen (5%). Breed spectrum van sterkste huidbehandeling tot zachte slijmvliesverzorging.
Relevantie voor hond en kat
De antimicrobiële en wondhelende mechanismen van geozoniseerde oliën zijn niet soortspecifiek: bacteriecelwanden, schimmelstructuren en virale enveloppen reageren identiek op oxidatieve aanval bij alle zoogdieren. De veterinaire toepassing van ozontherapie is dan ook dezelfde als de humane, met aanpassing van de toedieningsvorm voor de praktische situatie.
Bij honden zijn hotspots, wondjes, interdigitale infecties (tussenteenhuid), huidplooi-dermatitis, otitis externa en tandvleesproblemen de meest voorkomende toepassingsgebieden. Bij katten zijn huidinfecties, wondjes na gevechten, oogverzorging en tandvleesproblemen de meest relevante indicaties. Bij mensen zetten we het in naast de huidontstekingen, wondjes en eczeem, ook in bij lichte brandwondjes, insectensteken, wratjes en krentebaard. De ozonproductlijn van NGD Care is samengesteld voor uitsluitend uitwendig gebruik en is veilig bij correct gebruik bij mens en alle diersoorten.
Combinatie met interne supplementen
Uitwendige ozonproducten behandelen het symptoom op de huid. Bij chronische huidproblemen, terugkerende infecties of aandoeningen met een systemische oorzaak is interne aanpak via supplementen essentieel. Ozonproducten en het NGD Care Huidprotocol zijn complementair: uitwendig reinigen en desinfecteren, intern de darm-huid-as herstellen.
Veiligheid en gebruik
Geozoniseerde oliën en glycerine zijn veilig bij uitwendig gebruik. In gasvorm is ozon irriterend voor de luchtwegen, maar de ozonverbindingen in de gestabiliseerde producten zijn niet vluchtig en niet irriterend. De geur kan voor sommige dieren penetrant zijn, met name bij de olijfoliebasis. De jojoba en glycerinegel hebben een aangenamere geur en worden doorgaans beter getolereerd. Toch blijft de olijfoliebasis de meest toegepaste ozonolie.
Niet inwendig gebruiken in hogere concentraties. De neusspray en oogdruppels zijn bewust op 5% gehouden voor veilig gebruik op slijmvliezen. Vermijd contact met de ogen bij de Ozonzalf en Skin Balm, dit kan irriteren. Bij ernstige infecties, diepe wonden of aanhoudende problemen altijd een dierenarts of arts raadplegen voor diagnostiek.
Ozonzalf OzonCare: geozoniseerde biologische olijfolie
Ozon Jojoba Skin Balm: halfvaste balsem voor lokale zones
Ozon Jojoba Ear Drops: milde oordruppels
Ozon Glycerine Skin Gel: sterkste antimicrobiële werking
Ozon Glycerine Nasal Spray: milde neusverzorging
Ozon Glycerine Eye Drops: milde oogverzorging
Conclusie
Geozoniseerde oliën en glycerine zijn wetenschappelijk onderbouwde uitwendige preparaten met een breed werkingsprofiel: antimicrobieel via directe oxidatie van pathogenen, wondhelend via stimulering van groeifactoren en doorbloeding, en ontstekingsmodulerend via Nrf2-activatie. Ze zijn effectief bij bacteriën, schimmels, gisten en virussen, ook bij resistente stammen.
De drager bepaalt de toepassing: olijfolie voor brede huidbehandeling, jojoba voor lokale zones en het oor, glycerine voor de sterkste werking of milde slijmvliesverzorging. Uitwendige ozonproducten zijn het meest effectief als aanvulling op interne behandeling bij chronische huidproblemen waarbij de darm-huid-as is betrokken.
Ozontherapie ook inwendig toepassen bij uw hond of kat?
Stefan Veenstra DVM legt uit hoe rectale, subcutane en intraveneuze ozontherapie werkt bij intracellulaire infecties, tumoren, nierinsufficiëntie bij katten en gewrichtsklachten via prolozone.
Literatuur
- Elvis AM, Ekta JS. Ozone therapy: a clinical review. J Nat Sci Biol Med. 2011;2(1):66–70.
- Martínez-Sánchez G, et al. Antibacterial activity of ozonized sunflower oil (Oleozon®). Phytother Res. 2005;19(11):914–920.
- Valacchi G, et al. Ozone treatment promotes cutaneous wound healing. J Invest Dermatol. 2005;125(6):1217–1224.
- Kshitish D, Laxman VK. The use of ozonated water and 0.2% chlorhexidine in the treatment of periodontitis patients. Indian J Dent Res. 2010;21(3):341–348.
- Martínez-Sánchez G, et al. Ozonated oils as antimicrobial systems in topical applications: characterization, current applications, and advances. Antioxidants. 2020;9(6):486.
- Ozonized glycerin: benefits, uses, and safety explained. 2025. Overzichtsartikel.
Deze informatie is educatief van aard en gebaseerd op beschikbare wetenschappelijke literatuur. Uitwendige ozonproducten zijn bedoeld ter ondersteuning en vervangen geen veterinair consult. Bij ernstige of aanhoudende klachten altijd een dierenarts of arts raadplegen.