Pexion, Sileo, Trazodone of een structurele aanpak: wat werkt wanneer tegen vuurwerkangst?
Er zijn meerdere geregistreerde middelen tegen vuurwerkangst bij de hond, elk met een eigen werking en een eigen moment om te starten. Daarnaast zijn er aanvullende stoffen met wisselend bewijs. In dit artikel lees je wat wat doet, wat het onderzoek zegt, en waarom het moment waarop je begint minstens zo belangrijk is als wat je gebruikt.
Door Stefan Veenstra DVM, integratief dierenarts bij Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Bijgewerkt op 18 november 2026.
Het korte antwoord
Voor de hond zijn drie middelen geregistreerd voor angst door geluid. Pexion (imepitoïne) start twee dagen vooraf en verminderde in een groot onderzoek rond oud en nieuw de angst duidelijk ten opzichte van placebo [1]. Sileo (dexmedetomidine) en Tessie (tasipimidine) werken snel en zijn bedoeld voor het moment zelf [2][3]. Fluoxetine heeft weken nodig en past bij chronische angst [5]; trazodon is een humaan middel dat de dierenarts kan voorschrijven [4].
Van de aanvullende stoffen zijn ashwagandha [6] en CBD [7] bij honden in kleine placebogecontroleerde studies onderzocht, met een gunstig effect op stressmaten. Voor L-theanine is het bewijs zwakker [8]. Gedragstherapie blijft de basis [11]. Hoe eerder je begint, hoe meer opties je hebt.
Kernpunten
- In een gerandomiseerde studie met 238 honden rond oud en nieuw verminderde imepitoïne angst en vrees duidelijk ten opzichte van placebo [1]
- Tessie bevat tasipimidine en is geregistreerd voor kortdurende angst door geluid of alleen gelaten worden [3]
- Ashwagandha verlaagde bij 24 honden na vier weken het cortisol in de urine en tekenen van angst [6]
- Eén dosis CBD verminderde bij honden meerdere stressmaten tijdens een autorit of alleen gelaten worden [7]
- Lavendelgeur in de auto gaf honden meer rust en minder blaffen [10]
- Combineer L-tryptofaan niet zonder overleg met trazodon of fluoxetine vanwege het serotoninesyndroom
Deze serie over vuurwerkangst
Deel 1: Hond of kat bang voor vuurwerk: de signalen, en waarom een kalmerend tabletje niet altijd helpt
Deel 2: Waarom wordt de vuurwerkangst van je hond of kat elk jaar erger?
Deel 3: dit artikel
Welke medicijnen helpen tegen vuurwerkangst bij de hond?
De dierenarts kan kiezen uit meerdere middelen. Ze verschillen sterk in werking, snelheid en het moment waarop je moet beginnen. Waarom vuurwerkangst bij sommige dieren elk jaar erger wordt, en welke rol de HPA-as en de darm-hersen-as daarbij spelen, lees je in deel 2.
Pexion (imepitoïne): geen sterke sufheid, wel vooruit plannen
Imepitoïne is een partiële agonist op de GABA-A-receptor en werkt angstremmend zonder de sterke sufheid van klassieke kalmeringsmiddelen. In een dubbelblinde, placebogecontroleerde studie met 238 honden rond oud en nieuw in Duitsland en Nederland verminderde imepitoïne de angst en vrees duidelijk [1]. De behandeling start twee dagen voor het verwachte vuurwerk. Mogelijke bijwerkingen zijn onder meer wankelen en meer eetlust.
Sileo (dexmedetomidine): snel inzetbaar
Sileo is een gel voor op het tandvlees met dexmedetomidine, een alfa-2-agonist die de stressrespons via de locus coeruleus dempt. In een placebogecontroleerde studie rond de jaarwisseling had een duidelijk groter deel van de honden een goed tot uitstekend effect dan met placebo [2]. Het werkt snel, wat het geschikt maakt bij onverwacht vuurwerk. Niet geschikt bij ernstige hart-, lever- of nierziekte.
Tessie (tasipimidine): kortdurend, voor het moment zelf
Tessie bevat tasipimidine, net als dexmedetomidine een alfa-2-agonist. Het is in Europa geregistreerd voor kortdurende verlichting van angst en vrees bij honden door geluid of door alleen gelaten worden. Het is niet geschikt voor honden met een matige tot ernstige systemische ziekte, zoals een matige tot ernstige nier-, lever- of hartziekte [3]. Bij chronische angst adviseert de bijsluiter om daarnaast een gedragsprogramma te volgen [3].
Trazodon: humaan middel, ook dagelijks inzetbaar
Trazodon remt de heropname van serotonine en blokkeert bepaalde serotoninereceptoren. Dat geeft binnen één tot twee uur een angstremmend en licht kalmerend effect. Het is een humaan middel dat niet voor de hond is geregistreerd, maar dat de dierenarts kan voorschrijven. In een retrospectieve studie bij 56 honden met angststoornissen werd trazodon als aanvullend middel goed verdragen over een breed doseringsbereik [4].
Fluoxetine (Reconcile): alleen zinvol als je op tijd begint
Fluoxetine is een SSRI en is als Reconcile voor de hond geregistreerd bij scheidingsangst. In een dubbelblinde studie gaf fluoxetine samen met gedragstherapie meer verbetering dan placebo met gedragstherapie [5]. Het verschil met de andere middelen is de tijd: fluoxetine heeft weken nodig voordat het effect merkbaar is. Wie eind december begint, heeft op oudejaarsavond nog geen effect.
| Middel | Werkzame stof | Werking | Snelheid | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|---|
| Pexion | imepitoïne | Remt angst via de GABA-A-receptor, zonder sterke sufheid | Start 2 dagen vooraf | Geregistreerd voor geluidsangst |
| Sileo | dexmedetomidine | Remt de noradrenaline-stressrespons (alfa-2) | Ongeveer 30 tot 60 minuten | Niet bij ernstige hart-, lever- of nierziekte |
| Tessie | tasipimidine | Remt de noradrenaline-stressrespons (alfa-2) | Vooraf geven, kortdurend | Niet bij matige tot ernstige systemische ziekte |
| Trazodon | trazodon | Werkt op serotonine, licht kalmerend | 1 tot 2 uur | Humaan middel, niet geregistreerd voor de hond |
| Reconcile | fluoxetine | SSRI: verhoogt serotonine structureel | 4 tot 6 weken | Niet acuut inzetbaar |
Let op bij combineren
Middelen die de serotonine verhogen, zoals trazodon en fluoxetine, combineer je niet zonder overleg met supplementen met L-tryptofaan. Samen kunnen ze het zeldzame maar ernstige serotoninesyndroom geven. Ook kalmerende supplementen kunnen het effect van medicatie versterken. Bespreek elke combinatie vooraf met je dierenarts. Lees meer in Supplementen naast medicijnen: interacties.
Wat zegt onderzoek over aanvullende stoffen?
Naast medicatie worden verschillende stoffen gebruikt om een dier rustiger te maken of de stressas te ondersteunen. Hieronder per stof de werking en de stand van het bewijs bij honden.
Ashwagandha
Ashwagandha is een adaptogeen dat bij mensen het cortisol verlaagt. In een gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie met 24 honden met stress en angst verlaagde een wortelextract na vier weken het cortisol in de urine en tekenen van angst en vrees [6]. Ashwagandha kan de schildklier beïnvloeden; zie stress en voeding bij hormoonziekten.
Bewijs: één kleine studie bij honden met een extract van één producent; werkt pas na weken.
CBD
CBD werkt via het endocannabinoïdsysteem en via serotoninereceptoren. In een placebogecontroleerde studie kregen honden twee uur voor een autorit of alleen gelaten worden één dosis CBD. Ze werden als minder gestrest beoordeeld en hadden een lager cortisol [7].
Bewijs: één studie bij gezonde honden, gefinancierd door een voedingsproducent; niet onderzocht bij vuurwerk. Bij katten is het onderzoek beperkter.
L-theanine
L-theanine uit groene thee werkt via GABA en glutamaatreceptoren. In een open studie zonder controlegroep bij honden met onweersangst verminderden angstsignalen en herstelden honden sneller na een onweersbui [8].
Bewijs: zwak: kleine studies, deels zonder placebogroep.
Probiotica
Via de darm-hersen-as kan de darmflora gedrag beïnvloeden. In een cross-overstudie met 24 angstige labradors verminderde zes weken Bifidobacterium longum BL999 angstig gedrag, en daalde het cortisol in het speeksel [9].
Bewijs: één studie van de producent, gepresenteerd als congresbijdrage; effect specifiek voor deze stam.
L-tryptofaan en magnesium
L-tryptofaan is de bouwstof voor serotonine; magnesium is nodig voor de zenuwgeleiding. Meer over deze stoffen lees je in Stress en slaap bij hond en kat.
Bewijs: mechanistisch aannemelijk; bij vuurwerkangst bij honden niet onderzocht.
Bloesemremedies
Bloesemremedies worden veel gebruikt als zachte ondersteuning bij stress en angst.
Bewijs: bij dieren nauwelijks onderzocht; een werkingsmechanisme is niet aangetoond.
Helpen essentiële oliën tegen vuurwerkangst?
Het reukzintuig staat in directe verbinding met de amygdala en de hippocampus, zonder de tussenstap via de thalamus die andere zintuigen doorlopen. Lavendel heeft het meeste onderzoek bij honden: honden die in de auto lavendelgeur roken, rustten meer en bewogen en blaften minder dan zonder geur [10]. Bij vuurwerk zelf is dit niet onderzocht. Meer over oliën en hun veiligheid lees je in Essentiële oliën bij honden en katten.
Twee veiligheidsregels voor katten
Breng essentiële oliën nooit aan op de vacht van een kat: katten likken zich intensief en breken veel stoffen uit oliën slecht af in de lever. Gebruik oliën bij katten alleen op afstand en met mate. Een aantal oliën, waaronder theeboom, citrus, pepermunt en ylang-ylang, staat op de lijsten van voor katten giftige oliën, ook via een verdamper [12].
Wanneer begin je met wat?
Elke aanpak heeft zijn eigen opbouwtijd: gedragstherapie maanden, sommige medicijnen en supplementen weken, en acute middelen minuten tot uren. Hoe eerder je begint, hoe meer van deze lagen op tijd kunnen werken.
Begin met gedragstherapie: desensitisatie en contraconditionering met geluidsopnames. Bespreek met je dierenarts welke medicatie past.
Bij chronische angst eventueel fluoxetine via de dierenarts. Stoffen met opbouwtijd, zoals ashwagandha en een probioticum, zijn in onderzoek vier tot zes weken gegeven.
Pexion twee dagen vooraf. Richt een veilige schuilplek in en laat je dier daar al aan wennen.
Acuut werkende medicatie volgens de dierenarts, en eventueel CBD of L-theanine. Ramen dicht, gordijnen dicht, muziek of witte ruis, en bij je dier blijven.
Wil je je dier stap voor stap voorbereiden op de jaarwisseling?
In het e-book over vuurwerkangst staan de achtergrond, de tijdlijn en de werkzame stoffen per fase uitgewerkt.
Vervangen medicijnen en supplementen gedragstherapie?
Nee. Medicatie en supplementen kunnen het zenuwstelsel rustiger en ontvankelijker maken, maar vervangen geen gedragsbegeleiding bij ernstige angst. Desensitisatie en contraconditionering zijn de best onderbouwde gedragsmethoden bij geluidsangst [11]. De combinatie van een rustiger zenuwstelsel en systematische training geeft de beste kansen.
Wanneer moet je met vuurwerkangst naar de dierenarts?
Direct naar de dierenarts
- Paniek met verwondingen, bijvoorbeeld door uitbreken of door ramen springen
- Aanhoudend hijgen, trillen of instorten na het vuurwerk
- Opvallende sufheid, wankelen of braken na het geven van medicatie
- Een vermoeden dat je dier vuurwerk, oliën of medicijnen heeft binnengekregen
Een integratief consult is zinvol als:
- de vuurwerkangst van je dier elk jaar erger wordt;
- je wilt weten welke combinatie van medicatie, gedragsaanpak en aanvullende stoffen veilig past;
- er naast angst ook darmklachten of andere stressklachten spelen;
- je de angst ook vanuit de TCM wilt laten beoordelen.
Hoe de praktijk naar angst en gedrag kijkt, lees je op de pagina integratieve interne geneeskunde.
Persoonlijk advies voor jouw dier
Stefan Veenstra DVM bespreekt met je welke aanpak past bij de angst van jouw hond of kat, en hoe je medicatie, gedrag en aanvullende stoffen veilig combineert. Kies een kort consult van 15 minuten of een volledige intake van 60 minuten, in de praktijk of online.
Veelgestelde vragen over middelen tegen vuurwerkangst
Wat is het snelst werkende middel tegen vuurwerkangst?
Sileo (dexmedetomidine) werkt snel en is geschikt bij onverwacht vuurwerk [2]. Ook Tessie (tasipimidine) is bedoeld voor kortdurende angst door geluid [3]. CBD werkte in onderzoek binnen twee uur op stressmaten [7], maar is geen geregistreerd diergeneesmiddel.
Wat is het verschil tussen Pexion, Sileo en Tessie?
Pexion werkt via de GABA-A-receptor en start twee dagen vooraf [1]. Sileo en Tessie zijn alfa-2-agonisten die de noradrenaline-stressrespons dempen en voor het moment zelf bedoeld zijn [2][3].
Kan ik nu al beginnen met voorbereiden op de jaarwisseling?
Ja. Gedragstherapie heeft maanden nodig, fluoxetine weken, en stoffen als ashwagandha en probiotica zijn in onderzoek vier tot zes weken gegeven [6][9]. Wie pas eind december begint, is aangewezen op acuut werkende middelen.
Is fluoxetine geschikt om alleen met oud en nieuw te gebruiken?
Nee. Fluoxetine heeft weken nodig en is bedoeld als dagelijkse basismedicatie bij chronische angst [5], niet als middel voor één avond.
Kan ik supplementen combineren met medicatie van de dierenarts?
Vaak wel, maar bespreek het altijd vooraf. Let vooral op L-tryptofaan samen met trazodon of fluoxetine vanwege het serotoninesyndroom, en op kalmerende stoffen die het effect van medicatie versterken.
Is aromatherapie veilig voor katten?
Alleen met grote voorzichtigheid. Breng oliën nooit op de vacht aan en vermijd oliën als theeboom, citrus, pepermunt en ylang-ylang in ruimtes waar katten verblijven, ook via een verdamper [12].
Conclusie
Tegen vuurwerkangst bij de hond zijn meerdere geregistreerde middelen beschikbaar, elk met een eigen moment: Pexion twee dagen vooraf, Sileo en Tessie voor het moment zelf, en fluoxetine weken vooraf bij chronische angst. Aanvullende stoffen zoals ashwagandha, CBD en bepaalde probiotica hebben bij honden enig onderbouwd effect op stress, maar het bewijs komt uit kleine studies. Gedragstherapie blijft de basis. Het belangrijkste advies: begin op tijd, zodat alle opties nog openliggen, en bespreek elke combinatie met je dierenarts.
Lees ook
- Deel 1: Hond of kat bang voor vuurwerk
- Deel 2: Waarom wordt de vuurwerkangst elk jaar erger?
- E-book: je dier voorbereiden op vuurwerk
- Vuurwerkangst bij hond en kat: HPA-as en darm-hersen-as
- HPA-as en darm-hersenas bij de hond
- Stress en slaap bij hond en kat
- Integratieve interne geneeskunde (stefanveenstra.nl)
Over de auteur
Stefan Veenstra DVM is dierenarts en eigenaar van integratieve dierenartsenpraktijk Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in chronische en complexe patiënten en combineert reguliere diergeneeskunde met darm-as-geneeskunde, traditionele Chinese diergeneeskunde (TCVM), orthomoleculaire geneeskunde en integratieve voeding.
Literatuur
- Engel O, Müller HW, Klee R, Francke B, Mills DS. Effectiveness of imepitoin for the control of anxiety and fear associated with noise phobia in dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2019;33(6):2675-2684. doi:10.1111/jvim.15608
- Korpivaara M, Laapas K, Huhtinen M, Schöning B, Overall K. Dexmedetomidine oromucosal gel for noise-associated acute anxiety and fear in dogs: a randomised, double-blind, placebo-controlled clinical study. Veterinary Record. 2017;180(14):356. doi:10.1136/vr.104045
- European Medicines Agency. Tessie 0,3 mg/ml oral solution for dogs (tasipimidine): samenvatting van de productkenmerken. EMEA/V/C/005427; handelsvergunning 16 augustus 2021.
- Gruen ME, Sherman BL. Use of trazodone as an adjunctive agent in the treatment of canine anxiety disorders: 56 cases (1995-2007). Journal of the American Veterinary Medical Association. 2008;233(12):1902-1907. doi:10.2460/javma.233.12.1902
- Simpson BS, Landsberg GM, Reisner IR, et al. Effects of Reconcile (fluoxetine) chewable tablets plus behavior management for canine separation anxiety. Veterinary Therapeutics. 2007;8(1):18-31.
- Kaur J, Seshadri S, Golla KH, Sampara P. Efficacy and safety of standardized Ashwagandha (Withania somnifera) root extract on reducing stress and anxiety in domestic dogs: a randomized controlled trial. Journal of Veterinary Behavior. 2022;51:8-15.
- Hunt ABG, Flint HE, Logan DW, King T. A single dose of cannabidiol (CBD) positively influences measures of stress in dogs during separation and car travel. Frontiers in Veterinary Science. 2023;10:1112604. doi:10.3389/fvets.2023.1112604
- Pike AL, Horwitz DF, Lobprise H. An open-label prospective study of the use of l-theanine (Anxitane) in storm-sensitive client-owned dogs. Journal of Veterinary Behavior. 2015;10(4):324-331.
- McGowan RTS, Barnett HR, Czarnecki-Maulden G, Si X, Perez-Camargo G, Martin F. Tapping into those ‘gut feelings’: impact of BL999 (Bifidobacterium longum) on anxiety in dogs. Veterinary Behavior Symposium, 2018 (congresbijdrage).
- Wells DL. Aromatherapy for travel-induced excitement in dogs. Journal of the American Veterinary Medical Association. 2006;229(6):964-967.
- Sherman BL, Mills DS. Canine anxieties and phobias: an update on separation anxiety and noise aversions. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice. 2008;38(5):1081-1106.
- Texas A&M College of Veterinary Medicine. A scent-sitive subject: essential oil diffusers and your cat. Pet Talk, vetmed.tamu.edu.
Dit artikel is educatief en gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en praktijkervaring. Het vervangt geen consult bij een (integratief) dierenarts of gedragstherapeutische begeleiding. Overleg altijd met de dierenarts voordat je medicatie en supplementen combineert, start of stopt. De beschreven stoffen zijn wetenschappelijke achtergrond en geen aanbeveling voor een specifiek product.