bezorging-wit
Shipping within 1-2 days
klantenservice-wit
Expert customer service
essentiele-olien-wit
Human-grade, organic products
getest-wit
Scientifically proven ingredients
bezorging-wit
Shipping within 1-2 days
klantenservice-wit
Expert customer service
essentiele-olien-wit
Human-grade, organic products
getest-wit
Scientifically proven ingredients
bezorging-wit
Shipping within 1-2 days
klantenservice-wit
Expert customer service
essentiele-olien-wit
Human-grade, organic products
getest-wit
Scientifically proven ingredients

 

NGD Care: Kennisbank, endocannabinoïdsysteem

CBD-olie bij de hond: hoe het endocannabinoïdsysteem werkt, en waarom de darm meebepaalt

Twee honden, dezelfde klacht, dezelfde CBD-olie, en een totaal ander resultaat. In dit artikel lees je wat CBD en PEA in het lichaam doen, wat er bij honden bekend is over werking en veiligheid, en waarom de voeding en de darmflora mogelijk meebepalen of ze aanslaan.

Door Stefan Veenstra DVM, integratief dierenarts bij Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Bijgewerkt op 18 november 2026.

Het korte antwoord

Het endocannabinoïdsysteem stuurt pijn, ontsteking, jeuk, spijsvertering en angst bij. CBD zet de bekende cannabinoïdreceptoren niet zelf aan: op CB1 werkt het eerder remmend [1]. Wel verhoogde CBD bij mensen de hoeveelheid van de lichaamseigen stof anandamide [2]. CBD werkt dus vooral als versterker van wat het lichaam zelf maakt.

Bij honden met artrose gaf CBD-olie in een kleine gecontroleerde studie minder pijn en meer activiteit, met een stijging van het leverenzym ALP [10]. De signaalstoffen van dit systeem worden gemaakt uit vetten, en bij muizen bleek de darmflora de aanvoer van die bouwstenen te beïnvloeden [7]. Dat het effect van CBD bij de hond afhangt van de darm, is een aannemelijke verklaring, maar nog niet aangetoond.

Kernpunten

  • CBD werkt op CB1 als negatieve allosterische modulator, niet als activator [1]
  • Bij mensen verhoogde CBD de hoeveelheid anandamide in het bloed [2]; het mechanisme verschilt per diersoort [3]
  • In een gecontroleerde studie bij 16 honden met artrose gaf 2 mg/kg CBD tweemaal daags minder pijn en meer activiteit [10]
  • Honden hebben veel CB1-receptoren in de kleine hersenen en de hersenstam en zijn daardoor gevoelig voor THC [4]
  • Bij muizen beïnvloedde de darmflora de bouwstenen van het systeem [7], en verhoogde één specifieke melkzuurbacterie de CB2-receptoren in de darmwand [8]

Waarom werkt CBD-olie bij de ene hond wel en bij de andere niet?

Het is een van de meest gestelde vragen in de praktijk. Twee honden, dezelfde klacht, dezelfde CBD-olie, en een totaal ander resultaat. Dat verschil wordt vaak toegeschreven aan de kwaliteit van het product of de dosering. Dat kan, maar er speelt waarschijnlijk meer. Om dat te begrijpen moet je weten wat CBD in het lichaam eigenlijk doet.

Wat is het endocannabinoïdsysteem?

Het endocannabinoïdsysteem is een van de balanssystemen van het lichaam. Je kunt het zien als een dimmer: wanneer ergens iets te hard gaat staan, zoals een ontsteking of een pijnsignaal, draait dit systeem de intensiteit terug.

Het bestaat uit drie onderdelen. Signaalstoffen die het lichaam zelf maakt, waarvan anandamide en 2-AG de bekendste zijn. receptoren waar die stoffen op passen, waarvan CB1 en CB2 de bekendste zijn. En enzymen die de signaalstoffen weer opruimen. Het lichaam maakt deze signaalstoffen pas op het moment dat ze nodig zijn, uit vetten in de celwand. Meer over het systeem lees je in Endocannabinoïdsysteem.

Werkt CBD-olie via de CB1- en CB2-receptor?

Nee, en dat misverstand heeft lang standgehouden. CBD hecht nauwelijks op de plek op CB1 en CB2 waar de lichaamseigen stoffen aankoppelen. Op CB1 werkt het als een negatieve allosterische modulator: het zwakt de receptor eerder af dan dat het hem aanzet [1].

CBD werkt daarnaast op een reeks andere contactpunten, onder meer de serotoninereceptor 5-HT1A, het TRPV1-kanaal dat betrokken is bij pijn, en PPAR-gamma, dat betrokken is bij ontstekingsremming. Dat is vooral in het lab en bij knaagdieren onderzocht.

Voor de praktijk lijkt een ander effect belangrijk: CBD verhoogt de hoeveelheid anandamide. Bij mensen met schizofrenie steeg het anandamide in het bloed tijdens behandeling met CBD [2]. Bij knaagdieren remt CBD het afbraakenzym FAAH, maar bij het menselijke enzym doet het dat niet; daar loopt het effect waarschijnlijk via transporteiwitten [3]. Hoe het bij de hond werkt, is niet onderzocht.

CBD is geen vervanger van het eigen systeem, maar een versterker. En een versterker heeft weinig nut als er weinig te versterken valt.

Wat minder hard is

Dat CBD bij de ene hond minder werkt omdat het lichaam zelf te weinig signaalstof maakt, is een logische afleiding van het mechanisme. Het is bij honden niet onderzocht. Ook kwaliteit, dosering, de opname via de darm en de aard van de klacht verklaren verschillen tussen honden.

Wat zegt onderzoek bij honden over CBD?

Artrose

In een gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie bij 16 honden gaf CBD-olie (2 mg/kg tweemaal daags, vier weken) minder pijn en meer activiteit volgens eigenaar en dierenarts. Het leverenzym ALP steeg tijdens de behandeling [10]. Lees ook Artrose bij de hond.

Bewijs: matig: één kleine gecontroleerde studie.

Epilepsie

In een kleine gerandomiseerde studie bij honden met epilepsie kregen de honden naast hun gewone medicatie CBD of placebo. In de CBD-groep daalde het aantal aanvallen, maar het aantal honden dat duidelijk reageerde verschilde niet van placebo [11]. Lees ook Epilepsie.

Bewijs: zwak tot matig; meer onderzoek nodig.

Veiligheid en interacties

CBD kan het leverenzym ALP verhogen [10] en remt leverenzymen die medicijnen afbreken. Bespreek het daarom bij een hond die medicijnen krijgt. Lees meer in Supplementen naast medicijnen.

Bewijs: goed beschreven bij mensen; bij honden ALP-stijging aangetoond.

Waarom zijn honden zo gevoelig voor THC?

CB1 zit vooral in het zenuwstelsel. Een stof die deze receptor krachtig aanzet, geeft psychoactieve effecten zoals sufheid, verwardheid en verlies van coördinatie. THC doet dat, CBD niet. CB2 zit vooral op afweercellen en in de darmwand; activatie daarvan remt ontsteking zonder effect op het bewustzijn.

Honden hebben relatief veel CB1-receptoren in de kleine hersenen en de hersenstam. Dat verklaart waarschijnlijk waarom ze bij THC vooral coördinatieverlies en effecten op hart en ademhaling laten zien [4]. Het typische beeld is statische ataxie. De meeste honden herstellen met goede opvang volledig; sterfte is zeldzaam en vooral beschreven na het eten van producten met veel THC, zoals cannabisboter [5].

Praktisch betekent dit: bij een CBD-product voor je hond wil je weten hoeveel THC erin zit, en dat wil je per productiepartij op papier zien in een analysecertificaat.

Uit de praktijk: zelfgemaakte CBD-olie

Eigenaren maken hun CBD-olie soms zelf. Technisch is dat niet ingewikkeld, maar je weet niet wat erin zit: niet hoeveel CBD, niet hoeveel THC, en niet of er resten van oplosmiddelen achterblijven. Juist bij de hond, waar het THC-gehalte een veiligheidsvraag is, is zelfgemaakte olie daarom af te raden.

Betekenis: een analysecertificaat per partij is niet vervangbaar door een goed recept.

Zijn CBD, CBDA en CBG verwisselbaar?

De hennepplant maakt meer dan honderd verwante stoffen. Ze lijken chemisch op elkaar, maar kiezen niet dezelfde contactpunten.

De zure vormen, zoals CBDA en CBGA, zitten in de verse plant. Bij verhitting worden ze CBD en CBG. In het lab richten de zure vormen zich sterker op de serotoninereceptor en PPAR-gamma, maar ze komen waarschijnlijk minder goed in de hersenen. CBG heeft een breder receptorprofiel dan CBD en is in dierstudies onderzocht bij ontsteking en pijn. CBN ontstaat wanneer THC veroudert; de reputatie als slaapmiddel rust op smalle grond.

Is een full spectrum olie beter dan pure CBD? Het idee dat de stoffen elkaar versterken heet het entourage-effect. Dat is aannemelijk, maar niet bewezen: overzichtsstudies vinden geen betrouwbaar bewijs voor samenwerking op receptorniveau, al is het te vroeg om het uit te sluiten. Een full spectrum olie is daarom een beredeneerde keuze, geen bewezen meerwaarde.

Op welke manieren kun je het systeem ondersteunen?

1. De signaalstof zelf aanvullen

PEA is familie van de lichaamseigen signaalstoffen en dempt ontsteking en pijnprikkels. Hier vul je de stof zelf aan in plaats van een systeem te versterken. Bij honden met atopische dermatitis gaf PEA in een open studie minder jeuk en huidklachten [12]. Lees meer in PEA en PEA en boswellia voor hond en kat.

Bewijs: matig voor jeuk bij de hond; gunstig veiligheidsprofiel.

2. CB2 direct aanspreken

Bèta-caryofylleen is een plantenstof die rechtstreeks op CB2 werkt en niet op CB1, dus zonder roeseffect [6]. Het zit in zwarte peper, kruidnagel, oregano, rozemarijn en vooral in copaiba. Uitwendig wordt copaiba gebruikt in mengsels met onder meer gember, kurkuma en marjolein. Bij katten is terughoudendheid geboden met essentiële oliën. Lees meer in Essentiële oliën bij honden en katten.

Bewijs: mechanisme in het lab en bij muizen aangetoond; bij honden niet onderzocht.

3. De afbraak vertragen

Dit is de route van CBD-olie, zie hierboven. Ook bepaalde plantenstoffen uit groente, kruiden en bessen remmen in het lab het afbraakenzym, al is dat effect zwak. Lees meer in CBD-olie bij dieren.

Bewijs: lab; bij honden niet onderzocht.

4. De eigen aanmaak ondersteunen

Alle signaalstoffen van dit systeem worden gemaakt uit vetten. Wat er in de voerbak zit, bepaalt dus mede wat het lichaam kan maken. En de darmflora lijkt daar een rol in te spelen, zie hieronder.

Bewijs: mechanistisch; bij honden niet onderzocht.

Wat is de verbinding tussen de darm en het endocannabinoïdsysteem?

De darmflora en het endocannabinoïdsysteem beïnvloeden elkaar over en weer. Een overzichtsartikel over gezelschapsdieren beschrijft hoe een verstoorde darmflora en een ontregeld systeem samen kunnen bijdragen aan darmontsteking, overgewicht en ontsteking in het zenuwstelsel [9]. Twee studies maken dat concreet.

Een verstoorde flora laat de bouwstenen opdrogen. Bij muizen met chronische stress kon de darmflora depressief gedrag overdragen op andere muizen. Bij die muizen daalden de vetzuren waaruit de signaalstoffen worden gemaakt, en daarmee de activiteit van het systeem in de hersenen. Het aanvullen van arachidonzuur of het geven van een specifieke Lactobacillus plantarum-stam herstelde dit [7].

Sommige bacteriën zetten de contactpunten zelf aan. Van verschillende onderzochte Lactobacillus-stammen kon er één, L. acidophilus NCFM, de CB2-receptor in darmwandcellen verhogen. Bij ratten had die stam een pijnstillend effect in de darm, dat verdween wanneer CB2 werd geblokkeerd [8]. Meer over de assen tussen darm en organen lees je in Darm-assen.

Wat dat betekent

Probiotica zijn in dit verhaal niet uitwisselbaar: welke stam erin zit, doet ertoe. En voeding en darmherstel zijn mogelijk geen losse stap naast de CBD-olie, maar bepalen mede of er iets te versterken valt. Dat is bij muizen en ratten aangetoond, nog niet bij hond of kat.

Wat weten we, en wat nog niet?

Goed onderbouwd

  • Waar de receptoren bij hond en kat zitten, onder meer in de darmwand, de huid en het zenuwstelsel [9]
  • Dat CBD niet rechtstreeks CB1 en CB2 activeert [1]
  • Dat honden gevoelig zijn voor THC [4]

Nog niet bewezen

  • Dat CBD of PEA de darmflora van hond of kat herstelt
  • Een vaststaande ideale dosering CBD voor de hond
  • Dat full spectrum olie beter werkt dan pure CBD

Wat betekent dit voor jouw dier?

De volgorde doet ertoe. Begin bij de voeding en de darm, omdat die de bouwstenen leveren. Zet PEA in wanneer pijn of ontsteking op de voorgrond staat, omdat je daarmee de stof zelf aanvult. Voeg CBD-olie toe als versterker. En kies voor een uitwendige CB2-route, zoals copaiba, als je lokaal wilt werken bij de hond.

Werkt CBD-olie bij je hond niet zoals gehoopt, dan is de eerste vraag dus niet of de dosering omhoog moet, maar of er wel genoeg te versterken valt, en of het product doet wat het belooft.

Wanneer moet je naar de dierenarts?

Direct naar de dierenarts

  • Wankelen, wiegen, druppelend plassen of sufheid na het eten van een cannabisproduct
  • Een trage of juist snelle hartslag, of onderkoeling
  • Een product met chocolade, xylitol of rozijnen dat ook is opgegeten
  • Een hond die medicijnen krijgt en na het starten van CBD anders reageert

Een integratief consult is zinvol als:

  • CBD-olie bij je hond onvoldoende effect heeft;
  • je CBD of PEA wilt combineren met voorgeschreven medicatie;
  • er naast pijn of jeuk ook darmklachten spelen;
  • je de klachten ook vanuit de TCVM wilt laten beoordelen.

Hoe de praktijk naar dit systeem kijkt, lees je op de pagina Het endocannabinoïdsysteem op stefanveenstra.nl.

Persoonlijk advies voor jouw dier

Stefan Veenstra DVM bekijkt de klachten, de medicatie en de voeding van je dier samen, en bespreekt of en hoe CBD, PEA en darmherstel passen. Kies een kort consult van 15 minuten of een volledige intake van 60 minuten, in de praktijk of online.

Plan een consult

Veelgestelde vragen over CBD-olie bij de hond

Wordt mijn hond high van CBD-olie?

Nee. Het roeseffect ontstaat door activatie van CB1, en dat doet THC. CBD activeert die receptor niet en zwakt hem eerder af [1]. Let wel op het THC-gehalte van het product, want honden zijn daar gevoelig voor [4].

Waarom helpt CBD-olie bij mijn hond niet?

Mogelijk omdat CBD vooral versterkt wat het lichaam zelf maakt; maakt het lichaam weinig aan, dan valt er weinig te versterken. Dat is een aannemelijke verklaring, maar niet bewezen. Ook de kwaliteit van het product, de dosering en de klacht zelf spelen een rol.

Is CBD-olie veilig voor honden?

In studies werd het goed verdragen, maar het leverenzym ALP kan stijgen [10] en CBD kan de afbraak van medicijnen beïnvloeden. Laat bij langdurig gebruik af en toe bloed controleren en overleg bij gebruik van medicijnen.

Mag ik zelf CBD-olie maken voor mijn hond?

Dat is af te raden. Zonder analyse weet je niet hoeveel CBD en vooral hoeveel THC erin zit, en of er resten van oplosmiddelen achterblijven. Bij honden is het THC-gehalte een veiligheidsvraag.

Wat is het verschil tussen CBD en PEA?

PEA is een lichaamseigen stof die je aanvult. CBD is een plantenstof die de hoeveelheid lichaamseigen signaalstof verhoogt. PEA vult dus aan, CBD versterkt. Ze werken via verschillende contactpunten en kunnen naast elkaar worden gebruikt.

Hebben katten ook een endocannabinoïdsysteem?

Ja. Bij de kat zijn de receptoren onder meer aangetoond in de darmwand [9]. Wel is voorzichtigheid geboden met plantaardige preparaten en essentiële oliën, omdat katten bepaalde stoffen minder goed afbreken.

Helpt een probioticum bij de werking van CBD-olie?

Mogelijk, maar het is stamafhankelijk. In lab- en rattenonderzoek verhoogde één specifieke stam de CB2-receptoren in de darmwand [8]. Bij hond en kat is dit niet onderzocht.

Conclusie

CBD werkt niet door de cannabinoïdreceptoren aan te zetten, maar vooral door de lichaamseigen signaalstoffen te versterken. Bij honden met artrose is er een eerste gecontroleerde studie met een positief effect. Of CBD aanslaat, hangt mogelijk mede af van hoeveel het lichaam zelf maakt, en daarin spelen voeding en darmflora een rol, zo blijkt uit onderzoek bij muizen en ratten. Begin daarom bij de basis, vul aan met PEA waar nodig, gebruik CBD als versterker, en kies een product met een analysecertificaat per partij.

Over de auteur

Stefan Veenstra DVM is dierenarts en eigenaar van integratieve dierenartsenpraktijk Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in chronische en complexe patiënten en combineert reguliere diergeneeskunde met darm-as-geneeskunde, traditionele Chinese diergeneeskunde (TCVM), orthomoleculaire geneeskunde en integratieve voeding.

Literatuur

  1. Laprairie RB, Bagher AM, Kelly MEM, Denovan-Wright EM. Cannabidiol is a negative allosteric modulator of the cannabinoid CB1 receptor. British Journal of Pharmacology. 2015;172(20):4790-4805. doi:10.1111/bph.13250
  2. Leweke FM, Piomelli D, Pahlisch F, et al. Cannabidiol enhances anandamide signaling and alleviates psychotic symptoms of schizophrenia. Translational Psychiatry. 2012;2:e94. doi:10.1038/tp.2012.15
  3. Elmes MW, Kaczocha M, Berger WT, et al. Fatty acid-binding proteins (FABPs) are intracellular carriers for Δ9-tetrahydrocannabinol (THC) and cannabidiol (CBD). Journal of Biological Chemistry. 2015;290(14):8711-8721.
  4. Hommerding H. Toxicosis in dogs and cats from tetrahydrocannabinol (THC). MSD Veterinary Manual, professionele versie. Geraadpleegd november 2026.
  5. Meola SD, Tearney CC, Haas SA, Hackett TB, Mazzaferro EM. Evaluation of trends in marijuana toxicosis in dogs living in a state with legalized medical marijuana: 125 dogs (2005-2010). Journal of Veterinary Emergency and Critical Care. 2012;22(6):690-696.
  6. Gertsch J, Leonti M, Raduner S, et al. Beta-caryophyllene is a dietary cannabinoid. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2008;105(26):9099-9104.
  7. Chevalier G, Siopi E, Guenin-Macé L, et al. Effect of gut microbiota on depressive-like behaviors in mice is mediated by the endocannabinoid system. Nature Communications. 2020;11:6363. doi:10.1038/s41467-020-19931-2
  8. Rousseaux C, Thuru X, Gelot A, et al. Lactobacillus acidophilus modulates intestinal pain and induces opioid and cannabinoid receptors. Nature Medicine. 2007;13(1):35-37. doi:10.1038/nm1521
  9. Schiano Moriello A, Di Marzo V, Petrosino S. Mutual links between the endocannabinoidome and the gut microbiome, with special reference to companion animals: a nutritional viewpoint. Animals. 2022;12(3):348. doi:10.3390/ani12030348
  10. Gamble LJ, Boesch JM, Frye CW, et al. Pharmacokinetics, safety, and clinical efficacy of cannabidiol treatment in osteoarthritic dogs. Frontiers in Veterinary Science. 2018;5:165. doi:10.3389/fvets.2018.00165
  11. McGrath S, Bartner LR, Rao S, Packer RA, Gustafson DL. Randomized blinded controlled clinical trial to assess the effect of oral cannabidiol administration in addition to conventional antiepileptic treatment on seizure frequency in dogs with intractable idiopathic epilepsy. Journal of the American Veterinary Medical Association. 2019;254(11):1301-1308.
  12. Noli C, Della Valle MF, Miolo A, Medori C, Schievano C. Efficacy of ultra-micronized palmitoylethanolamide in canine atopic dermatitis: an open-label multi-centre study. Veterinary Dermatology. 2015;26(6):432-440.

Dit artikel is educatief en gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en praktijkervaring. Een deel van het genoemde onderzoek is uitgevoerd bij mensen, knaagdieren of in het lab; dat staat in de tekst. Dit artikel vervangt geen consult bij een (integratief) dierenarts en stelt geen diagnose. De beschreven stoffen zijn wetenschappelijke achtergrond en geen aanbeveling voor een specifiek product.

Item added to cart.
0 items - € 0,00