bezorging-wit
Shipping within 1-2 days
klantenservice-wit
Expert customer service
essentiele-olien-wit
Human-grade, organic products
getest-wit
Scientifically proven ingredients
bezorging-wit
Shipping within 1-2 days
klantenservice-wit
Expert customer service
essentiele-olien-wit
Human-grade, organic products
getest-wit
Scientifically proven ingredients
bezorging-wit
Shipping within 1-2 days
klantenservice-wit
Expert customer service
essentiele-olien-wit
Human-grade, organic products
getest-wit
Scientifically proven ingredients

 

NGD Care: Kennisbank, Gewrichten deel 2

Waarom blijven gewrichtsklachten bij je hond terugkomen, ondanks supplementen?

Je geeft trouw een gewrichtssupplement, misschien al maanden, maar de klachten blijven terugkomen of verbeteren maar half. Soms ligt dat aan het supplement, soms aan het gewicht of de pijnbehandeling, en soms aan iets buiten het gewricht: de darm. In dit artikel lees je welke oorzaken er zijn, wat er bekend is over de darm-gewricht-as en waar het bewijs ophoudt.

Door Stefan Veenstra DVM, integratief dierenarts bij Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Bijgewerkt op 18 november 2026.

Het korte antwoord

Gewrichtsklachten komen vaak terug omdat artrose een voortschrijdende ziekte is, en omdat het gekozen supplement niet altijd werkt: glucosamine en chondroïtine hadden in een grote meta-analyse geen aantoonbaar effect op pijn, omega-3 wel [1]. Ook overgewicht, te weinig spiermassa en onvoldoende pijnbestrijding houden de klachten in stand [2].

Daarnaast kan de darm meespelen. Bij een verzwakte darmbarrière komen bacteriële stoffen zoals LPS in het bloed, die ontstekingscellen in het gewricht activeren. Bij mensen is dat verband voorlopig onderbouwd [3][4]; bij honden is het onderzoek nog beperkt en niet eenduidig [5][6]. Bij chronische klachten met ook darmproblemen is het daarom een reëel aandachtspunt, naast en niet in plaats van gewrichtsondersteuning.

Kernpunten

  • Omega-3 heeft het beste bewijs bij artrosepijn; glucosamine en chondroïtine worden in de meta-analyse afgeraden [1]
  • Afvallen verbeterde de kreupelheid bij honden met heupartrose duidelijk [2]
  • Een systematische review bij mensen vond voorlopig bewijs voor een darm-gewricht-as bij artrose [3]
  • Bij honden met artrose zijn de verschillen in darmflora klein of niet aantoonbaar [5][6]
  • Carprofen met omeprazol gaf bij gezonde honden meer dysbiose en darmontsteking dan carprofen alleen [7]

Waarom komen gewrichtsklachten steeds terug?

Bij de meeste honden gaat het om artrose. Artrose is geen slijtage van alleen het kraakbeen, maar een ziekte van het hele gewricht, inclusief het synovium, het bot onder het kraakbeen en de banden [8]. Het is voortschrijdend: ook met een goede aanpak kunnen klachten in golven terugkomen. Daarnaast zijn er vijf veelvoorkomende redenen waarom een supplement niet genoeg doet:

  • Het verkeerde supplement. In een meta-analyse van 72 onderzoeken bij hond en kat was er een duidelijk gebrek aan effect van glucosamine en chondroïtine op pijn, zwak bewijs voor collageen en duidelijk bewijs voor omega-3 [1].
  • Overgewicht. Elk kilo te veel belast het gewricht en vetweefsel maakt zelf ontstekingsstoffen. Afvallen verbeterde de kreupelheid bij honden met heupartrose duidelijk [2], en honden die levenslang slank bleven, kregen later en minder artrose [9].
  • Te weinig spiermassa. Spieren stabiliseren het gewricht. Minder bewegen door pijn leidt tot spierverlies en dat leidt weer tot meer pijn.
  • Onvoldoende pijnbestrijding. Pijn die niet goed behandeld wordt, verandert de verwerking in het zenuwstelsel en maakt het gewricht gevoeliger.
  • Een bron van ontsteking buiten het gewricht. Zoals de darm. Daar gaat de rest van dit artikel over.

Wat is de darm-gewricht-as?

De darm-gewricht-as is de wisselwerking tussen de darm en de gewrichten. De gedachte is eenvoudig: wat in de darm gebeurt, blijft niet in de darm. Bij een verstoorde darmbarrière of dysbiose komen bacteriële stoffen in het bloed, die een laaggradige ontsteking in het hele lichaam onderhouden. Gewrichten met bestaande schade zijn daar gevoelig voor [3][4]. Meer over de verschillende assen lees je in darmpermeabiliteit en op integratieve darmtherapie (stefanveenstra.nl).

Hoe kan een lekkende darm gewrichtsontsteking voeden?

Een gezonde darmwand bestaat uit één laag cellen die bij elkaar worden gehouden door tight junctions. Die barrière laat voedingsstoffen door, maar houdt bacteriële toxines en onverteerde eiwitten buiten. Is de barrière beschadigd, dan kan LPS van gramnegatieve bacteriën het bloed bereiken: endotoxinemie.

LPS activeert via TLR4-receptoren het aangeboren immuunsysteem en zet macrofagen in het gewrichtsslijmvlies in de M1-ontstekingsstand. Die macrofagen maken de cytokinen IL-1β en TNF-α, die de kraakbeenafbraak via MMP-13 versnellen [3]. Het verschil met gewone artrose is de bron: geen lokale overbelasting, maar een signaal vanuit de darm dat een al kwetsbaar gewricht extra ontstekingslast geeft.

Wat zegt het onderzoek bij mensen en bij honden?

Bij mensen concludeerde een systematische review dat er voorlopig bewijs is voor een darm-gewricht-as bij het ontstaan en verergeren van artrose, met een verstoring van de tight junctions als waarschijnlijk mechanisme [3]. Een recente review in Nature Reviews Rheumatology beschrijft dysbiose als een belangrijke factor bij artrose, maar benadrukt ook dat bewijs uit klinische studies naar behandelingen via de darm nog beperkt is [4].

Bij honden is het beeld minder duidelijk. In een Amerikaans onderzoek bij honden met artrosepijn werd geen significant verschil in darmflora gevonden ten opzichte van gezonde honden [5]. In een Italiaans-Canadees onderzoek bij 175 beagles was de darmflora als geheel ook vergelijkbaar, maar kwamen bij honden met artrose bepaalde bacteriegroepen zoals Peptococcus en Clostridiaceae vaker voor [6].

Bewijs: het mechanisme is aannemelijk en bij mensen voorlopig onderbouwd. Bij honden is een verband tussen darmflora en artrose nog niet overtuigend aangetoond, en er zijn geen gecontroleerde studies waarin darmherstel de gewrichtsklachten verminderde. In de praktijk zie ik het vooral bij honden die naast gewrichtsklachten ook darmklachten hebben; dat is een klinische observatie, geen bewezen regel.

Kunnen pijnstillers de darm belasten?

NSAIDs remmen COX-2, het enzym dat bij ontsteking pijnstoffen maakt. Oudere middelen remden ook COX-1, dat de maag- en darmwand beschermt. De meeste moderne diergeneeskundige NSAIDs zijn veel selectiever voor COX-2, wat het risico op maag- en darmschade verkleint maar niet wegneemt [10]. Schade aan de dunne darm ontstaat bovendien niet alleen door minder bescherming, maar ook doordat darmbacteriën en gal de beschadiging versterken.

Een belangrijk detail zit in de maagbeschermer. In een onderzoek bij zes gezonde beagles veranderde een week carprofen alleen de darmdoorlaatbaarheid en de darmflora niet wezenlijk, maar carprofen samen met de protonpompremmer omeprazol gaf wel dysbiose en meer ontstekingsmarkers in de darm [7]. Een standaard maagbeschermer bij een pijnstiller is dus niet automatisch goed voor de darm.

Dit is geen reden om te stoppen met voorgeschreven pijnstillers

Bij artrosepijn zijn NSAIDs effectief en vaak noodzakelijk. Het punt is dat bij langdurig gebruik de darm meeloopt in de behandeling. Stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie en overleg met je dierenarts over een combinatieaanpak.

Wat is er bekend over Librela en gewrichtsklachten?

Librela (bedinvetmab) is een monoklonaal antilichaam tegen NGF, ingezet tegen artrosepijn bij honden. Een analyse van de Europese bijwerkingendatabase liet zien dat peesletsel, polyartritis, breuken en andere gewrichtsproblemen ongeveer negen keer vaker gemeld werden bij honden op Librela dan bij honden op andere artrosemiddelen. Een expertpanel dat 19 gevallen beoordeelde, had een sterk vermoeden van een oorzakelijk verband met versnelde gewrichtsschade [11]. De fabrikant betwist die conclusie, onder meer omdat meldingen in zo’n database geen frequenties en geen bewijs van oorzaak geven [12]. Meer duiding lees je in Librela bij honden (stefanveenstra.nl).

Wanneer is de darm mogelijk de ontbrekende schakel?

De darm verdient extra aandacht als meerdere van deze punten op je hond van toepassing zijn:

  • de klachten komen steeds terug na een tijdelijke verbetering;
  • een goed onderbouwd supplement zoals omega-3 helpt onvoldoende, ondanks een juiste dosis;
  • je hond heeft naast de gewrichtsklachten ook regelmatig zachte ontlasting, braken, winderigheid of een gevoelige maag;
  • er is geen duidelijke anatomische afwijking, zoals dysplasie, die de ernst verklaart;
  • je hond heeft langdurig NSAIDs, maagzuurremmers of herhaalde antibioticakuren gehad.

Welke stoffen hebben bewijs bij gewricht en darm?

Omega-3 (EPA en DHA)

EPA en DHA uit vis, krill of algen dempen de aanmaak van ontstekingsstoffen uit arachidonzuur en worden ingebouwd in celmembranen van gewricht en darm.

Bewijs: Goed voor artrosepijn bij honden [1].

Glucosamine en chondroïtine

Bouwstenen van kraakbeen. Het idee was dat aanvullen het kraakbeen zou herstellen, maar dat effect is in goed onderzoek niet teruggevonden.

Bewijs: Geen aantoonbaar effect op pijn; de auteurs raden het af [1].

Groenlipmossel

Groenlipmossel levert omega-3 en glycosaminoglycanen. In een gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek bij 45 honden met artrose verminderde het chronische pijn, maar minder sterk dan carprofen [13].

Bewijs: Matig tot goed: werkzaam, maar minder dan een NSAID [13].

Eierschaalmembraan

Eierschaalmembraan levert collageen, hyaluronzuur en chondroïtine in één bron. In een placebogecontroleerd onderzoek bij 51 honden verbeterden gewrichtsfunctie en pijn al na een week [14].

Bewijs: Matig: één goed opgezet onderzoek, gefinancierd door de fabrikant [14].

PEA

PEA remt mestcellen en microglia en dempt zo de ontsteking én de pijnversterking in het zenuwstelsel, die bij chronische artrose een grote rol speelt. In ratten met artrose beschermde PEA met quercetine het kraakbeen en verminderde het de pijn [15]. In een gerandomiseerd, placebogecontroleerd onderzoek bij 50 honden met gewrichtspijn werd na zes weken 76% van de honden op PEA als succesvol behandeld beoordeeld, tegenover 40% op placebo [16].

Bewijs: Matig: één recent placebogecontroleerd onderzoek bij honden met een merkgebonden PEA [16], ondersteund door dieronderzoek [15].

Vezels en butyraat

Fermenteerbare vezels voeden bacteriën die butyraat maken. Butyraat is brandstof voor darmcellen en versterkt de tight junctions.

Bewijs: Mechanistisch goed onderbouwd; bij honden met artrose niet klinisch onderzocht.

L-glutamine en zinkcarnosine

L-glutamine is brandstof voor de cellen van de dunne darm. Zinkcarnosine ondersteunt het herstel van het slijmvlies van maag en darm.

Bewijs: Vooral laboratorium- en humaan onderzoek; bij honden met artrose niet onderzocht.

Daarnaast is er onderzoek naar boswellia en curcumine als ontstekingsremmers voor gewricht én darm, met beperkter bewijs bij honden. Het belangrijkste blijft: een slank gewicht, gerichte beweging en goede pijnbestrijding. Meer over de integratieve aanpak van gewrichten lees je op integratieve orthopedie (stefanveenstra.nl).

Hoe kijkt de Chinese diergeneeskunde naar gewrichten en darm?

In de traditionele Chinese diergeneeskunde (TCVM) heten gewrichtsklachten een Bi-syndroom. Interessant is dat de koppeling met de darm daar al eeuwen bestaat: een zwakke vertering (Milt Qi-tekort) maakt Vocht, en Vocht zakt naar de gewrichten. Bij oudere honden speelt daarnaast vaak een Nier-tekort [17].

TCM-patroon Wat eigenaren zien Mogelijke westerse verklaring (hypothese)
Vocht-Bi (met Milt Qi-tekort) Stijf en zwaar bij het opstaan, erger bij vochtig weer, dikke gewrichten, zachte ontlasting Laaggradige ontsteking vanuit de darm, met verminderde vertering en opname
Wind-Koude-Bi Kreupelheid die wisselt van poot, erger bij kou, beter met warmte Artrose met verminderde doorbloeding en een gevoeliger pijnsysteem bij kou
Hitte-Bi Warme, gezwollen en pijnlijke gewrichten, onrust, dorst Actieve gewrichtsontsteking, zoals een opvlamming van artrose of polyartritis
Nier Qi- of Yang-tekort Zwakke achterhand, stijve rug, oudere hond, zoekt warmte Spierverlies, ouderdom en een afnemend herstelvermogen

Deze koppeling is een klinische interpretatie en geen bewezen verband.

Direct naar de dierenarts

  • Je hond belast een poot plotseling helemaal niet meer
  • Een gewricht is warm, dik en pijnlijk, of je hond heeft koorts
  • Meerdere gewrichten tegelijk zijn pijnlijk of je hond wil niet meer opstaan
  • Zwarte ontlasting, bloed braken of sufheid tijdens gebruik van een pijnstiller
  • Snelle verergering van gewrichtsklachten na een injectie tegen artrosepijn

Een integratief consult is zinvol als:

  • de gewrichtsklachten blijven terugkomen ondanks pijnstillers en supplementen;
  • je hond naast gewrichtsklachten ook darmklachten heeft;
  • je hond langdurig pijnstillers of maagzuurremmers krijgt en je de darm wilt meenemen;
  • je wilt weten welke supplementen bij jouw hond wél onderbouwd zijn;
  • je naast de reguliere behandeling ook acupunctuur of Chinese kruiden wilt overwegen.

Twijfel je of de darm meespeelt bij jouw hond?

Stefan Veenstra DVM beoordeelt of gewrichtsondersteuning alleen volstaat of dat de darm meegenomen moet worden, en stemt dat af met je eigen dierenarts. Kies een kort consult van 15 minuten of een volledige intake van 60 minuten, in de praktijk of online.

Plan een consult

Veelgestelde vragen over terugkerende gewrichtsklachten

Kan een darmprobleem gewrichtsklachten veroorzaken?

Het kan bijdragen. Een verzwakte darmbarrière laat bacteriële stoffen in het bloed, die ontstekingscellen in het gewricht activeren. Bij mensen is dat voorlopig onderbouwd [3], bij honden nog niet overtuigend aangetoond [5].

Waarom helpt het gewrichtssupplement van mijn hond niet?

Vaak omdat het gaat om glucosamine of chondroïtine, die in een grote meta-analyse geen effect op pijn hadden [1]. Ook overgewicht, spierverlies, onvoldoende pijnbestrijding of een bron van ontsteking buiten het gewricht kunnen meespelen.

Welk supplement heeft het meeste bewijs bij artrose bij de hond?

Omega-3 uit vis, krill of algen heeft het sterkste bewijs [1]. Groenlipmossel, eierschaalmembraan en PEA hebben matig bewijs uit placebogecontroleerd onderzoek bij honden [13][14][16]. Afvallen bij overgewicht heeft minstens zoveel effect [2].

Maakt langdurig NSAID-gebruik de darm slechter?

Het kan. Moderne NSAIDs zijn selectiever en veiliger dan oudere middelen [10], maar de combinatie met de maagzuurremmer omeprazol gaf bij gezonde honden meer dysbiose en darmontsteking [7]. Stop niet zelf, maar bespreek het met je dierenarts.

Is Librela veilig voor mijn hond?

Bij honden op Librela werden gewrichtsproblemen zoals peesletsel en polyartritis ongeveer negen keer vaker gemeld dan bij andere artrosemiddelen [11]. Of Librela de oorzaak is, staat niet vast [12]. Bespreek het gebruik met je dierenarts en meld vermoede bijwerkingen.

Moet ik stoppen met het gewrichtssupplement als ik de darm aanpak?

Niet met een onderbouwd supplement zoals omega-3. Darmondersteuning is een aanvulling, geen vervanging.

Conclusie

Gewrichtsklachten die blijven terugkomen, hebben meestal meer dan één oorzaak. Kijk eerst naar wat het best onderbouwd is: een slank gewicht, goede pijnbestrijding, gerichte beweging en omega-3 in plaats van glucosamine. Blijven de klachten terugkomen en heeft je hond ook darmklachten of langdurig medicatie gehad, dan is de darm een reëel aandachtspunt. Het bewijs daarvoor is bij mensen voorlopig en bij honden nog beperkt, dus het is een aanvulling op de gewrichtsaanpak, geen vervanging.

Over de auteur

Stefan Veenstra DVM is dierenarts en eigenaar van integratieve dierenartsenpraktijk Natuurlijk Gezonde Dieren in Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in chronische en complexe patiënten en combineert reguliere diergeneeskunde met darm-as-geneeskunde, traditionele Chinese diergeneeskunde (TCVM), orthomoleculaire geneeskunde en integratieve voeding.

Dit artikel is educatief van aard en vervangt geen veterinair consult. Pas supplementen niet aan zonder overleg als je hond ook NSAIDs of corticosteroïden krijgt. De beschreven stoffen en werkingsmechanismen zijn wetenschappelijke achtergrondinformatie en geen aanbeveling voor een specifiek product.

Literatuur

  1. Barbeau-Grégoire M, Otis C, Cournoyer A, Moreau M, Lussier B, Troncy E. A 2022 systematic review and meta-analysis of enriched therapeutic diets and nutraceuticals in canine and feline osteoarthritis. International Journal of Molecular Sciences. 2022;23(18):10384.
  2. Impellizeri JA, Tetrick MA, Muir P. Effect of weight reduction on clinical signs of lameness in dogs with hip osteoarthritis. Journal of the American Veterinary Medical Association. 2000;216(7):1089-1091.
  3. Guido G, Ausenda G, Iascone V, Chisari E. Gut permeability and osteoarthritis, towards a mechanistic understanding of the pathogenesis: a systematic review. Annals of Medicine. 2021;53(1):2380-2390.
  4. Wei J, et al. The gut-joint axis in osteoarthritis. Nature Reviews Rheumatology. 2026. doi:10.1038/s41584-026-01378-2.
  5. Stevens C, Norris S, Arbeeva L, et al. Gut microbiome and osteoarthritis: insights from the naturally occurring canine model of osteoarthritis. Arthritis & Rheumatology. 2024.
  6. Balouei F, de Rivera C, Paradis A, et al. Gut microbiota variation in aging dogs with osteoarthritis. Animals. 2025;15(11):1619.
  7. Jones SM, Gaier A, Enomoto H, et al. The effect of combined carprofen and omeprazole administration on gastrointestinal permeability and inflammation in dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine. 2020;34(5):1886-1893.
  8. Loeser RF, Goldring SR, Scanzello CR, Goldring MB. Osteoarthritis: a disease of the joint as an organ. Arthritis & Rheumatism. 2012;64(6):1697-1707.
  9. Kealy RD, Lawler DF, Ballam JM, et al. Effects of diet restriction on life span and age-related changes in dogs. Journal of the American Veterinary Medical Association. 2002;220(9):1315-1320.
  10. KuKanich B, Bidgood T, Knesl O. Clinical pharmacology of nonsteroidal anti-inflammatory drugs in dogs. Veterinary Anaesthesia and Analgesia. 2012;39(1):69-90.
  11. Farrell M, Waibel FWA, Carrera I, et al. Musculoskeletal adverse events in dogs receiving bedinvetmab (Librela). Frontiers in Veterinary Science. 2025;12:1581490.
  12. Simon A, Monteiro BP, Knesl O, Werts A. Commentary: Musculoskeletal adverse events in dogs receiving bedinvetmab (Librela). Frontiers in Veterinary Science. 2025;12:1663398.
  13. Hielm-Björkman A, Tulamo RM, Salonen H, Raekallio M. Evaluating complementary therapies for canine osteoarthritis part I: green-lipped mussel (Perna canaliculus). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2009;6(3):365-373.
  14. Ruff KJ, Kopp KJ, Von Behrens P, Lux M, Mahn M, Back M. Effectiveness of NEM brand eggshell membrane in the treatment of suboptimal joint function in dogs: a multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled study. Veterinary Medicine: Research and Reports. 2016;7:113-121.
  15. Britti D, Crupi R, Impellizzeri D, et al. A novel composite formulation of palmitoylethanolamide and quercetin decreases inflammation and relieves pain in inflammatory and osteoarthritic pain models. BMC Veterinary Research. 2017;13:229.
  16. Briskey D, et al. Palmitoylethanolamide (Levagen+) bij gewrichtspijn bij honden en katten: prospectief, dubbelblind, gerandomiseerd placebogecontroleerd onderzoek. Frontiers in Veterinary Science. 2026. doi:10.3389/fvets.2026.1703143.
  17. Xie H, Preast V. Traditional Chinese Veterinary Medicine: Fundamental Principles. 2nd ed. Reddick (FL): Chi Institute Press; 2013
Item added to cart.
0 items - € 0,00