Supplementen naast medicijnen: Interacties, waar moet je op letten?
De meeste combinaties zijn prima. Maar er zijn er tien die er echt toe doen, en bij een aantal ervan werkt het anders dan je verwacht. Een overzicht zonder onnodige angst.
Door Stefan Veenstra DVM · leestijd 5 minuten
- Een interactie betekent bijna nooit een verbod, maar wel: andere dosering, andere timing of extra controle.
- Sommige supplementen verhogen de werking van een medicijn, andere verlagen die juist. Dat laatste merk je niet aan bijwerkingen; het medicijn doet gewoon minder.
- Bij vitamines en mineralen is spreiden in de tijd meestal genoeg. Bij kruiden werkt spreiden niet.
- Vertel bij elk dierenartsbezoek wat je geeft. Dat is de belangrijkste tip uit dit hele artikel.
Deze reeks begon met een krantenartikel over supplementen voor honden en katten; die analyse staat in heb je een dierenarts nodig. Verder in deze reeks: Mag ik mijn eigen medicijnen aan mijn hond of kat geven? en Supplementen tijdens chemotherapie. De uitgebreide, wetenschappelijke versies staan op stefanveenstra.nl: deel 1 en deel 2.
Drie manieren waarop het mis kan gaan
Het klinkt ingewikkeld, maar er zijn eigenlijk maar drie manieren waarop een supplement en een medicijn elkaar in de weg zitten.
Mineralen als calcium, magnesium en ijzer plakken aan sommige medicijnen vast, waardoor allebei slechter worden opgenomen. Simpel op te lossen: twee tot vier uur ertussen laten.
Daar worden medicijnen afgebroken. Sommige kruiden remmen dat, waardoor er te veel medicijn in het bloed blijft. Sint-janskruid doet het omgekeerde en versnelt de afbraak. Spreiden helpt hier niet.
Het supplement doet precies het tegenovergestelde van wat de behandeling wil bereiken. Bijvoorbeeld iets dat het immuunsysteem opzweept naast een medicijn dat het juist moet dempen.
De tien combinaties die er het meest toe doen
| Supplement | Let op bij | Waarom |
|---|---|---|
| Sint-janskruid | Bijna alle medicatie | Versnelt de afbraak, waardoor het medicijn minder gaat werken. Bij honden aangetoond voor ciclosporine. Hoort niet naast voorgeschreven medicatie. |
| Calcium, magnesium of ijzer | Schildkliermedicatie, doxycycline, gabapentine | Plakken in de darm aan het medicijn vast, waardoor beide slechter worden opgenomen. Twee tot vier uur spreiden lost dit op. |
| Curcumine en quercetine | Ontwormings- en vlooienmiddelen bij herdersrassen | Remmen het eiwit dat deze middelen uit de hersenen houdt. Bij Collie, Australian Shepherd en verwante rassen is dat eiwit vaak al zwak. |
| Berberine | Insuline en andere bloedsuikerverlagers | Verlaagt zelf ook de bloedsuiker; samen kan dat te ver zakken. |
| Paddenstoelextracten | Prednisolon, ciclosporine, Apoquel | Stimuleren het immuunsysteem, terwijl deze medicijnen het juist willen dempen. |
| Ashwagandha | Schildkliermedicatie bij katten | Kan de schildklierwaarden juist verhogen, precies het tegenovergestelde van het behandeldoel. |
| Curcumine, ginkgo en reishi | Rond een operatie | Remmen de bloedplaatjes licht. Meestal een tot twee weken voor een geplande ingreep pauzeren. |
| Kaliumsupplement | Hartmedicatie (ACE-remmers) | Deze medicijnen houden zelf al kalium vast; extra kalium kan het hartritme verstoren. |
| Vitamine K | Bloedverdunners | Werkt de bloedverdunning juist tegen. Zit soms onopgemerkt in een multivitamine. |
| CBD en curcumine | Bloedplaatjesremmers bij katten (clopidogrel) | Dit medicijn moet in de lever eerst worden omgezet. Remming daarvan verzwakt juist de bescherming. |
Twee die anders werken dan je denkt
Bij de meeste combinaties is de zorg dat er te veel medicijn in het bloed komt. Bij twee middelen is het precies omgekeerd. Clopidogrel, dat katten krijgen na een bloedprop, moet in de lever eerst worden omgezet voordat het werkt; remt een supplement die omzetting, dan beschermt het middel juist minder. En sint-janskruid versnelt de afbraak van bijna alles, waardoor medicatie stilletjes te weinig doet. In beide gevallen zie je geen bijwerking, alleen minder effect.
En het goede nieuws
Verreweg de meeste supplementen kunnen gewoon naast medicatie. PEA heeft van alle veelgebruikte stoffen het gunstigste profiel: er zijn geen belangrijke wisselwerkingen van bekend, wat het een logische keuze maakt bij een dier dat al meerdere medicijnen krijgt. Omega-3 kan doorgaans prima, met als enige aandachtspunt een geplande operatie. En bij vitamines en mineralen is spreiden in de tijd bijna altijd voldoende.
Er is zelfs een groep waarbij een supplement een behandeling juist kan ondersteunen. Bij hardnekkige bacteriele infecties kunnen stoffen als lactoferrine en NAC de beschermlaag rond bacterien verstoren, waardoor een antibioticum er beter bij kan. Dat is nooit een reden om een kuur korter te maken, maar wel een voorbeeld dat interacties twee kanten op werken.
De uitgebreide versie van dit artikel, met alle medicatiegroepen, de onderliggende mechanismen en de literatuur, staat op stefanveenstra.nl. Die versie is geschreven voor dierenartsen en therapeuten. Over medicijnen voor mensen bij hond en kat lees je meer in mag ik mijn eigen medicijnen geven, en over de bijzondere situatie rond chemotherapie in interacties tijdens chemokuur. Per supplement staat de volledige onderbouwing, dosering en interactie-informatie in de kennisbank.
Veelgestelde vragen
Als je dier medicijnen krijgt: ja. Niet omdat het meestal misgaat, want dat is niet zo, maar omdat de dierenarts alleen kan meedenken als hij weet wat er meeloopt. Neem de verpakkingen mee in plaats van uit je hoofd op te sommen.
Ja, maar niet op hetzelfde moment. Magnesium, calcium en aluminium plakken in de darm aan gabapentine vast en verlagen de opname. Twee uur ertussen laten is genoeg.
Wees voorzichtig, vooral als je hond ook een ontwormings- of vlooienmiddel in een hogere dosering krijgt. Curcumine remt het eiwit dat deze middelen uit de hersenen houdt, en juist bij herdersrassen werkt dat eiwit vaak al minder goed. Overleg vooraf.
PEA. Daarvan zijn geen belangrijke wisselwerkingen bekend via de lever, de darm of de transporteiwitten. Overleg blijft verstandig, maar dit is de meest voor de hand liggende keuze.
Curcumine, berberine, ginkgo en reishi worden meestal een tot twee weken van tevoren gepauzeerd, omdat ze de bloedstolling licht beinvloeden. Bij omega-3 in hoge dosering is tijdelijk minderen vaak genoeg. Meld het altijd bij het plannen van de ingreep.
Deze tekst is educatief van aard en vervangt geen consult bij een dierenarts. Supplementen zijn een aanvulling op, nooit een vervanging van reguliere zorg. Pas nooit zelf de dosering van voorgeschreven medicatie aan.
Conclusie
Kennis van het mechanisme maakt een combinatie veilig, niet het vermijden ervan. De meeste supplementen kunnen prima naast medicatie, mits je weet welke via de darm spelen, welke via de lever, en welke het behandeldoel tegenwerken. Vertel daarom altijd wat je geeft; dat ene zinnetje voorkomt de meeste problemen.
De volledige, wetenschappelijke versie voor professionals