Glutathion bij hond en kat: de belangrijkste antioxidant uitgelegd
Wat is glutathion, waarom raakt de voorraad van je hond of kat uitgeput, en wat doet liposomale suppletie daaraan? Uitleg met literatuur.
Door Stefan Veenstra DVM
KORTE SAMENVATTING
Glutathion is een lichaamseigen antioxidant die in vrijwel elke cel van je hond of kat voorkomt, met de hoogste concentraties in lever, longen, nieren en immuuncellen. Het neutraliseert schadelijke stoffen direct, ondersteunt de leverontgifting en houdt andere antioxidanten zoals vitamine C actief. Bij oxidatieve stress, langdurig medicijngebruik, veroudering of na een operatie kan de glutathionvoorraad sneller uitgeput raken dan het lichaam kan aanvullen. Gewoon glutathion via de mond wordt in de darm grotendeels afgebroken; een liposomale vorm (ingekapseld in fosfolipiden) beschermt de stof en verhoogt de opname aantoonbaar. Het is als aanvulling geschikt bij leverondersteuning, na intensief medicijngebruik, bij chronische huidklachten en als onderdeel van een ouderdomsprotocol, altijd in overleg met een dierenarts.
Wat is glutathion?
Glutathion (GSH) is een lichaamseigen stofje, opgebouwd uit drie aminozuren (glutamaat, cysteïne en glycine), dat door de lever wordt aangemaakt en in vrijwel elke cel van het lichaam van je hond of kat voorkomt. De hoogste concentraties zitten in lever, longen, nieren en immuuncellen.[1] Glutathion werkt zowel als directe antioxidant als als hulpstof (cofactor) voor een reeks enzymen die betrokken zijn bij ontgifting en celherstel.
Glutathion wordt weleens de “master antioxidant” genoemd, omdat het een centrale rol speelt in het hele antioxidatieve netwerk van het lichaam: na gebruik (oxidatie) regenereert glutathion andere antioxidanten weer terug naar hun actieve vorm, zoals vitamine C.[2] Het is ook betrokken bij het in stand houden van vitamine E en co-enzym Q10 als onderdeel van dit bredere netwerk. Zonder voldoende glutathion verliest het hele antioxidatieve systeem aan slagkracht.
De zes belangrijkste functies van glutathion
Glutathion neutraliseert schadelijke, reactieve deeltjes (vrije radicalen) rechtstreeks. Daarbij oxideert het zelf en wordt het, met voldoende energie uit de cel, weer teruggezet naar de actieve vorm.[3]
In de lever koppelt een enzym glutathion aan schadelijke stoffen zoals zware metalen, medicijnresten en pesticiden, waardoor ze wateroplosbaar worden en via urine of gal kunnen worden afgevoerd.[4]
Afweercellen zijn gevoelig voor oxidatieve stress. Glutathion speelt een directe rol bij de groei van T-cellen en de aansturing van het immuunsysteem.[5]
Glutathion in de mitochondriën beschermt het DNA en de energieproductie van de cel tegen oxidatieve schade. Uitputting hiervan hangt samen met verminderde celenergie en versnelde celveroudering.[6]
Glutathion beschermt DNA direct tegen oxidatieve schade en ondersteunt indirect de reparatie ervan.[7]
Glutathion zet geoxideerde vitamine C weer om naar de actieve vorm, waardoor de voorraad vitamine C langer bruikbaar blijft.[2]
Wanneer raakt glutathion uitgeput?
De hoeveelheid beschikbaar glutathion reageert snel op de mate van belasting van het lichaam. Bij dieren én mensen worden de volgende factoren in verband gebracht met een lagere glutathionvoorraad:
Waarom liposomaal glutathion beter opneembaar is
Glutathion dat gewoon via de mond wordt gegeven, wordt in het maagdarmkanaal grotendeels afgebroken door spijsverteringsenzymen voordat het de bloedbaan bereikt. Onderzoek bij mensen liet zien dat de opname van onbeschermd, oraal glutathion verwaarloosbaar klein is.[11] Dit was lange tijd een reëel bezwaar tegen orale glutathionsuppletie.
Een liposomale vorm biedt hier een oplossing voor: de glutathionmolecule wordt ingekapseld in een laagje fosfolipiden, waardoor het beter beschermd wordt tegen afbraak in het maagdarmkanaal en makkelijker wordt opgenomen. Een gerandomiseerde studie liet zien dat orale suppletie met liposomaal glutathion de hoeveelheid glutathion in het lichaam significant verhoogde, in tegenstelling tot onbeschermd glutathion.[12]
NGD Care gebruikt fosfatidylcholine als liposomale drager. Deze stof is zelf ook een bouwsteen van celmembranen en ondersteunt de opbouw en flexibiliteit daarvan.[13] Bij dieren met leverproblemen, waarbij de eigen aanmaak van fosfatidylcholine lager kan zijn, is dit een bijkomend voordeel.
Wanneer is glutathionsuppletie zinvol?
Leverondersteuning
De lever heeft de hoogste glutathionconcentratie van alle weefsels en is het centrale ontgiftingsorgaan. Bij honden en katten met leveraandoeningen, langdurig NSAID-gebruik of verhoogde leverenzymwaarden is ondersteuning met glutathion mechanistisch goed te onderbouwen.[4],[8] N-acetylcysteïne (NAC) is een veelgebruikte bouwstof voor glutathion en werkt via hetzelfde principe, maar dan langs de aanmaakroute in plaats van direct.
Chronische huidklachten
Bij atopische dermatitis en chronische allergische huidklachten bij honden is verhoogde oxidatieve stress aangetoond, zowel in de huid als in het lichaam als geheel.[14] Glutathionondersteuning kan bijdragen aan het dempen van dat deel van de ontstekingsreactie, naast de directe rol in immuunregulatie.
Herstel na infecties of intensieve behandeling
Na ernstige infecties, langdurig antibioticagebruik of afweeronderdrukkende therapie is de glutathionvoorraad vaak verlaagd. Ondersteuning van de kwaliteit van afweercellen via glutathion sluit aan bij de rol die het speelt bij T-celfunctie.[5]
Cognitieve ondersteuning bij senior dieren
Cognitieve achteruitgang bij oudere honden (Canine Cognitive Dysfunction) gaat gepaard met verhoogde oxidatieve stress in hersenweefsel.[15] Glutathion is een van de belangrijkste antioxidanten in het zenuwstelsel, waardoor ondersteuning bij senior dieren mechanistisch aannemelijk is, al is direct veterinair onderzoek hierover nog beperkt.
Rond narcose of een operatie
Narcose en operatieve stress gaan gepaard met een tijdelijke toename van schadelijke deeltjes in het lichaam.[10] Glutathion kan hierbij als aanvullende ondersteuning worden ingezet rond de ingreep, in overleg met de behandelend dierenarts.
Samen met andere NGD Care-producten
Glutathion werkt aanvullend op meerdere andere producten in het NGD Care-assortiment. NAD+ (uit Longevity Support) levert de energie die nodig is om gebruikt glutathion weer terug te zetten naar de actieve vorm. PEA en boswellia verlagen de ontstekingsgerelateerde vraag naar glutathion. Lactoferrine ondersteunt de afweer en het ijzermetabolisme, wat indirect de hoeveelheid schadelijke deeltjes beïnvloedt.
Lactoferrine bij hond en kat, immuunfunctie, darm en antimicrobiële werking
NGD Care Operatie Herstelpakket (Surgery Recovery Kit): ondersteuning rond narcose en operatie
NGD Care Ouderdomsprotocol: de bredere aanpak bij leeftijdsgerelateerde klachten
Mogelijke toepassingsgebieden: hond & kat
Leverondersteuning bij verhoogde leverenzymwaarden. Ontgifting bij blootstelling aan zware metalen, pesticiden of schimmeltoxinen. Chronische allergieën en atopische huidklachten. Immuunherstel na infecties of langdurig antibioticagebruik. Aanvullende ondersteuning rond narcose of een operatie. Cognitieve ondersteuning bij senior dieren. Onderdeel van een breder antioxidatief protocol.
Conclusie
Glutathion is een van de best onderbouwde antioxidanten in de biochemie van hond, kat en mens. De uitdaging zat lange tijd in de opname bij orale toediening: liposomale formulering met fosfatidylcholine lost dat grotendeels op.
In de praktijk is de toepassingsbreedte groot: van lever en ontgifting tot immuunsysteem, huid en cognitie bij senior dieren. NGD Care Liposomaal Glutathion is ook onderdeel van het ouderdomsprotocol. Overleg bij leverproblemen of chronische ziekte altijd met een dierenarts.
Bekijk NGD Care Liposomaal Glutathion in de webshop
Veelgestelde vragen
Wat doet glutathion precies bij mijn hond of kat?
Het is een lichaamseigen antioxidant die schadelijke deeltjes neutraliseert, de lever helpt bij ontgifting en andere antioxidanten zoals vitamine C actief houdt.
Is gewoon glutathion via de mond wel goed opneembaar?
Nee, onbeschermd glutathion wordt grotendeels afgebroken in het maagdarmkanaal. Een liposomale vorm beschermt de stof en verhoogt de opname aantoonbaar.
Voor welke honden of katten is glutathionsuppletie zinvol?
Vooral bij leverbelasting, chronische huidklachten, herstel na infecties of intensieve behandeling, en als onderdeel van ondersteuning bij senior dieren.
Kan glutathion medicatie bij leverproblemen vervangen?
Nee. Zet glutathion in als aanvulling naast, niet als vervanging van, dierenartsbehandeling bij leveraandoeningen.
Literatuur
- Meister A, Anderson ME. Glutathione. Annu Rev Biochem. 1983;52:711-760.
- Eigenschink M, Savran D, Zitterer CP, Granitzer S, Fritz M, Baron DM, Müllner EW, Salzer U. Redox properties of human erythrocytes are adapted for vitamin C recycling. Front Physiol. 2021;12:767439.
- Forman HJ, Zhang H, Rinna A. Glutathione: overview of its protective roles, measurement, and biosynthesis. Mol Aspects Med. 2009;30(1-2):1-12.
- Hayes JD, Flanagan JU, Jowsey IR. Glutathione transferases. Annu Rev Pharmacol Toxicol. 2005;45:51-88.
- Hamilos DL, Wedner HJ. The role of glutathione in lymphocyte activation. J Immunol. 1985;135(4):2740-2747.
- Fernández-Checa JC, Kaplowitz N. Hepatic mitochondrial glutathione: transport and role in disease and toxicity. Toxicol Appl Pharmacol. 2005;204(3):263-273.
- Chatterjee A. Reduced glutathione: a radioprotector or a modulator of DNA-repair activity? Nutrients. 2013;5(2):525-542.
- Jaeschke H, Gores GJ, Cederbaum AI, Hinson JA, Pessayre D, Lemasters JJ. Mechanisms of hepatotoxicity. Toxicol Sci. 2002;65(2):166-176.
- Julius M, Lang CA, Gleiberman L, Harburg E, DiFranceisco W, Schork A. Glutathione and morbidity in a community-based sample of elderly. J Clin Epidemiol. 1994;47(9):1021-1026.
- Ritiu SA, Rogobete AF, Sandesc D, Bedreag OH, et al. The impact of general anesthesia on redox stability and epigenetic inflammation pathways: crosstalk on perioperative antioxidant therapy. Cells. 2022;11(12):1880.
- Witschi A, Reddy S, Stofer B, Lauterburg BH. The systemic availability of oral glutathione. Eur J Clin Pharmacol. 1992;43(6):667-669.
- Richie JP Jr, Nichenametla S, Neidig W, et al. Randomized controlled trial of oral glutathione supplementation on body stores of glutathione. Eur J Nutr. 2015;54(2):251-263.
- Zeisel SH. Choline: critical role during fetal development and dietary requirements in adults. Annu Rev Nutr. 2006;26:229-250.
- Olivry T, DeBoer DJ, Favrot C, et al. Treatment of canine atopic dermatitis: 2015 updated guidelines from the International Committee on Allergic Diseases of Animals (ICADA). BMC Vet Res. 2015;11:210.
- Landsberg GM, Nichol J, Araujo JA. Cognitive dysfunction syndrome: a disease of canine and feline brain aging. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2012;42(4):749-768.
Deze informatie is educatief van aard en gebaseerd op beschikbare wetenschappelijke literatuur. De genoemde studies zijn niet altijd direct veterinair of specifiek voor de hier beschreven formulering. Deze tekst vervangt geen veterinair consult en bevat geen therapeutische claims.