Waarom herstel bij ieder dier in een ander tempo verloopt

Hetzelfde protocol, een ander tempo. Wat dit verschil zegt over de biologie van uw dier.

NGD Care  |  Stefan Veenstra, DVM

In de praktijk horen we dit vaak. De ene hond start met een darm- of huidprotocol en binnen twee weken zien eigenaren duidelijke verbetering. Een andere hond volgt exact hetzelfde traject, maar pas na twee maanden ontstaat er voorzichtig beweging.

Dat is geen falen van het protocol. Dat is biologie.

— NGD Care · Integratieve Diergeneeskunde

Het darmmicrobioom: de ecologie van herstel

Het darmmicrobioom is geen simpele lijst bacteriën, maar een compleet ecosysteem van bacteriën, schimmels, virussen, gisten en hun afvalstoffen. Samen bepalen zij hoe het immuunsysteem reageert, hoeveel ontsteking er aanwezig is, hoeveel voedingsstoffen worden opgenomen en hoeveel neurotransmitters (signaalstoffen voor het zenuwstelsel) worden aangemaakt.

Het proteoom: wat het lichaam daadwerkelijk doet

Naast het microbioom speelt ook het proteoom een rol. Het proteoom is het totaal aan eiwitten dat het lichaam op een bepaald moment aanmaakt. Deze eiwitten sturen vrijwel alle processen in het lichaam aan, van ontstekingsreacties en enzymactiviteit tot hormoonregulatie en ontgifting.

Twee honden met dezelfde diagnose kunnen daarom biologisch in een heel andere toestand verkeren. De ene hond heeft een milde activatie van het immuunsysteem, terwijl de andere al jarenlang in een staat van laaggradige ontsteking zit met verhoogde cytokinen (signaalstoffen die ontsteking aansturen).

Mitochondriën: herstel kost energie

Herstel kost energie. Darmcellen moeten vernieuwen, immuuncellen moeten reageren, huid moet zich herstellen en de lever moet ontgiften. Al deze processen vragen ATP, de brandstof die wordt geproduceerd door de mitochondriën, de energiefabriekjes van de cel.

Waarom herstel trager kan verlopen

Wanneer de mitochondriën verzwakt zijn door chronische ontsteking, een opeenstapeling van toxische stoffen, langdurig medicatiegebruik, oxidatieve stress (schade door een overmaat aan vrije radicalen) of veroudering, verloopt herstel vaak trager. Soms moet de energiehuishouding eerst verbeteren voordat een protocol zichtbaar effect kan geven.

Stress en leefomgeving

Chronische stress verhoogt het stresshormoon cortisol. Langdurig verhoogde cortisolspiegels beïnvloeden onder andere de doorlaatbaarheid van de darmwand, de samenstelling van het microbioom en de balans van het immuunsysteem. Een hond die leeft in een stabiele, rustige omgeving reageert vaak anders op therapie dan een hond die voortdurend spanning of overprikkeling ervaart.

Leeftijd en duur van klachten

De leeftijd van een dier en de duur van de klachten hebben eveneens invloed op het hersteltempo. Met het ouder worden neemt de diversiteit van de darmbacteriën vaak af, vermindert de capaciteit van de mitochondriën en stijgt de oxidatieve stress.

De duur van klachten maakt een wezenlijk verschil. Langdurige klachten kunnen leiden tot veranderingen in de weefselstructuur, epigenetische aanpassingen (veranderingen in hoe genen worden afgelezen, zonder dat het DNA zelf verandert) en chronische activatie van ontstekingsprocessen. Hoe langer een probleem aanwezig is, hoe meer tijd het lichaam nodig heeft om het systeem opnieuw in balans te brengen.

Ook genetische aanleg speelt hierin een rol. Sommige rassen hebben een sterkere gevoeligheid voor ontsteking of een andere vetzuurstofwisseling.

Voeding en opname

Niet alleen de kwaliteit van voeding is belangrijk, maar ook de vraag of het lichaam deze voeding daadwerkelijk kan verteren en opnemen. Factoren zoals maagzuurproductie, spijsverteringsenzymen uit de alvleesklier en de gezondheid van de darmwand spelen hierbij een grote rol.

Pups die via een keizersnede geboren worden of vroeg in hun leven antibiotica krijgen, kunnen een andere microbiële basis ontwikkelen. Daardoor zijn ze soms gevoeliger voor allergieën, huidproblemen of vermoeidheid, ook zonder duidelijke darmklachten.

De factoren die het hersteltempo bepalen

Wat betekent dit in de praktijk?

Wanneer een dier niet direct reageert op een protocol, betekent dat niet dat het niet werkt. Het betekent dat herstel een complex proces is waarbij meerdere systemen tegelijk betrokken zijn.

Soms is er meer nodig dan alleen het protocol. Aanvullende therapie kan het herstel versnellen, zoals acupunctuur, Chinese kruiden, ozontherapie, goudacupunctuur, lasertherapie of soms tijdelijke inzet van reguliere medicatie.

Conclusie

Vanuit de integratieve en systeemgerichte diergeneeskunde ontwikkelen wij onze protocollen zo zorgvuldig mogelijk. Toch bestaat er geen universeel protocol dat bij ieder dier op exact dezelfde manier werkt.

Ieder dier is een uniek biologisch systeem. Het microbioom, het proteoom, de mitochondriën, de genetische aanleg, het stressniveau, de leeftijd, de voeding en de leefomgeving bepalen samen hoe snel herstel kan plaatsvinden.

Vergelijken met andere dieren is biologisch niet zinvol. Begeleiden met inzicht, geduld en maatwerk wel.

Mocht een protocol onvoldoende effect hebben bij uw dier, neem dan gerust contact met ons op.

Neem contact op →